Những ngày cận Tết Nguyên đán, tại khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, nỗi lo lớn nhất của người trồng cà phê lúc này là nguồn nước tưới cho vườn cây. Bước vào mùa khô, khi cà phê đang ở giai đoạn sinh trưởng quan trọng, nhu cầu nước càng trở nên cấp thiết, quyết định trực tiếp đến năng suất niên vụ.

Trước tình trạng mực nước tại nhiều ao hồ, hồ chứa sụt giảm, bà con phải tận dụng mọi nguồn có thể như dẫn nước từ giếng khoan, bơm nước từ khe suối, để kịp thời tưới cho cây. Không ít hộ tranh thủ tưới xuyên Tết, bởi chỉ cần chậm nước vài ngày cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của vườn cà phê.

Giữa những ngày Tết cận kề, trên các sườn đồi, hệ thống béc phun vẫn hoạt động liên tục. Những dòng nước trắng xóa không chỉ làm dịu cái nắng khô hanh mà còn tiếp thêm sức sống cho vườn cây, thể hiện quyết tâm giữ vững năng suất của người trồng cà phê trước thách thức khô hạn.

Sau khi hoàn tất tưới đợt 1 cho hơn 1 ha cà phê, anh Lê Kim Long (thôn Ia Lôk, xã Ia Ly) mới thực sự thở phào nhẹ nhõm để chuẩn bị đón Tết. Anh cho biết, thời điểm này nhiều diện tích cà phê trên địa bàn xã và các vùng lân cận đang bước vào giai đoạn đậu hoa, chuẩn bị nở rộ, nên nhu cầu nước tưới đặc biệt quan trọng. Nếu không được cung cấp đủ nước đúng thời điểm, cây có thể ra hoa không đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng đậu quả và năng suất cả vụ.

Theo anh Long, sau khi thu hoạch vào tháng 11/2025, các vườn cà phê đều được thực hiện biện pháp “ép khô” (siết nước) trong một thời gian nhất định để kích thích quá trình đậu hoa. Khi tưới nước trở lại, cây sẽ bung hoa đồng loạt.

“Vừa hoàn thành đợt tưới đầu tiên, gia đình tạm yên tâm vui xuân và dự kiến khoảng mùng 10 âm lịch sẽ tiếp tục tưới đợt 2, thời điểm then chốt quyết định việc ra hoa, đậu quả của vườn cà phê”, anh Long chia sẻ.

Ông Lê Văn Thanh, Giám đốc HTX Sản xuất - Thương mại - Dịch vụ - Du lịch nông nghiệp Ia Mơ Nông (xã Ia Ly) cho biết, đến nay khoảng 80% diện tích cà phê trên địa bàn xã Ia Ly và các khu vực lân cận đã hoàn thành tưới đợt 1 theo đúng chu kỳ chăm sóc. Việc triển khai tưới được bà con thực hiện khá đồng loạt, bảo đảm tiến độ để cây bước vào giai đoạn ra hoa thuận lợi.

Theo ông Thanh, sau thu hoạch, các vườn cà phê đều được áp dụng biện pháp “ép khô” trong một thời gian nhất định nhằm kích thích quá trình đậu hoa. Khi cây bắt đầu xuất hiện nụ và chuẩn bị bung hoa, người dân sẽ tiến hành tưới nước trở lại. Nguồn nước tưới lúc này đóng vai trò quyết định, giúp cà phê nở hoa đồng loạt, tăng khả năng thụ phấn, đậu quả và tạo nền tảng cho năng suất ổn định.

Theo tìm hiểu, thời điểm này phần lớn các vườn cà phê trên địa bàn cơ bản bảo đảm được nguồn nước tưới phục vụ đợt chăm sóc đầu tiên. Tuy nhiên, sau Tết sẽ bước vào cao điểm mùa khô, dự báo nắng nóng kéo dài và lượng nước tại các hồ, đập có thể tiếp tục sụt giảm. Điều này đặt ra áp lực lớn đối với người trồng cà phê trong việc bảo đảm nguồn nước cho các đợt tưới tiếp theo. Nếu không có phương án chủ động ứng phó, nguy cơ thiếu nước cục bộ hoàn toàn có thể xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng và năng suất của vườn cây.

Theo Tuấn Anh/ NNVN