Nuôi dưỡng đất giúp cây lúa khỏe từ gốc

Sáng 24/3, tại Hợp tác xã nông nghiệp Bình Ngọc (ấp Thạnh Bình, xã Giồng Riềng, tỉnh An Giang), Trung tâm Khuyến nông An Giang phối hợp với Công ty cổ phần Công nghệ Phân bón Xanh (thành viên Tập đoàn TH) tổ chức hội thảo đầu bờ đánh giá kết quả thực hiện mô hình “Sản xuất lúa sử dụng phân bón hữu cơ Greenma vụ đông xuân 2025 - 2026”.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các đơn vị chuyên môn trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, doanh nghiệp đối tác, chính quyền địa phương, hợp tác xã và hơn 80 nông dân trên địa bàn. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi chương trình thúc đẩy chuyển đổi sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ, thân thiện với môi trường tại tỉnh An Giang.

Mô hình được thực hiện tại hộ ông Trần Minh Giang, thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Bình Ngọc trên diện tích 1ha, nông dân tham gia được hướng dẫn áp dụng đồng bộ quy trình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp từ khâu làm đất, gieo sạ thưa đến quản lý nước theo phương pháp ngập - khô xen kẽ.

Hộ tham gia mô hình được hỗ trợ 600kg phân bón hữu cơ Greenma để bón lót và bón thúc, thay thế phần lớn phân hóa học. Nhờ bổ sung phân hữu cơ, nông dân giảm được hơn 36% phân bón hóa học so với ruộng đối chứng nhưng cây lúa vẫn sinh trưởng ổn định, phát triển cân đối.

Qua theo dõi, đánh giá, ruộng mô hình cây lúa đẻ nhánh khỏe, bộ rễ phát triển mạnh, tạo nền tảng giúp cây tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, chống chịu tốt với điều kiện bất lợi. Các yếu tố cấu thành năng suất như số hạt trên bông, tỷ lệ hạt chắc cũng cải thiện rõ rệt. Nhờ đó, năng suất thực tế đạt 8,6 tấn/ha, cao hơn 1,4 tấn/ha so với phương thức canh tác truyền thống.

Nền tảng hình thành vùng chuyên canh lúa phát thải thấp

Một trong những kết quả rõ nét nhất của mô hình là khả năng hạn chế sâu bệnh. Khi cây lúa sinh trưởng khỏe, cân đối dinh dưỡng, áp lực dịch hại cũng giảm đáng kể. Trong suốt vụ sản xuất, ruộng mô hình phun thuốc bảo vệ thực vật 4 lần, ít hơn 2 lần so với ruộng ngoài mô hình. Các đối tượng sâu bệnh hại như rầy nâu, sâu cuốn lá, đạo ôn xuất hiện nhưng ở mức nhẹ, không gây thiệt hại lớn.

Việc giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn góp phần bảo vệ môi trường đồng ruộng, hạn chế tồn dư hóa chất trong sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Về hiệu quả kinh tế, quá trình canh tác áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật như sạ thưa, cơ giới hóa, quản lý dịch hại tổng hợp giúp hạ giá thành sản xuất. Tổng thu của mô hình đạt gần 50 triệu đồng/ha, trừ chi phí lợi nhuận đạt gần 19 triệu đồng/ha, cao hơn ruộng đối chứng 7 triệu đồng.

Bên cạnh đó, mô hình còn góp phần thay đổi cách quản lý phụ phẩm nông nghiệp. Toàn bộ rơm sau thu hoạch được thu gom khỏi đồng ruộng, vừa giảm phát thải khí nhà kính, vừa tạo thêm nguồn thu cho nhà nông. Đây là mô hình nông nghiệp tuần hoàn mà ngành nông nghiệp đang thúc đẩy.

Bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang đánh giá, từ thực tế triển khai, có thể thấy công nghệ phân bón xanh không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là hướng chuyển đổi tư duy sản xuất. Nông dân chú trọng hơn đến việc sản xuất hữu cơ, lấy sức khỏe đất và hệ sinh thái làm gốc trong sản xuất nông nghiệp. Khi đất được cải tạo, hệ vi sinh được phục hồi, cây lúa sẽ phát triển khỏe và bền vững hơn, giảm phụ thuộc vào hóa chất. Đây là hướng đi phù hợp với Đề án chuyên canh 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030 mà tỉnh An Giang đang triển khai nhân rộng.

Đây chính là nền tảng để hình thành các vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, đáp ứng yêu cầu thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Quan trọng hơn, đó là con đường để hạt gạo Việt Nam nâng cao giá trị, đi xa hơn trên thị trường quốc tế.

Theo Đ.T.Chánh - Hoàng Vũ/ NNVN