Giống lúa nhiều tính năng ưu việt

Xã Phù Mỹ Nam (tỉnh Gia Lai) xác định việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất nói chung và sản xuất lúa nói riêng là tiền đề dẫn đến thành công trong ngành trồng trọt. Song, việc áp dụng các giống lúa mới địa phương còn hạn chế, hiệu quả chưa cao.

Để tìm hiểu khả năng thích nghi, năng suất, chất lượng của một số các giống lúa mới nhằm tìm ra giống phù hợp, bổ sung vào cơ cấu giống lúa tại địa phương. Vụ đông xuân 2025-2026, HTX Nông nghiệp 2-3 Mỹ Hiệp đã phối hợp với Công ty TNHH ThaiBinh Seed - Miền Trung - Tây Nguyên tổ chức mô hình trình diễn giống lúa mới TBR97 với diện tích 1,4 ha tại cánh đồng thôn Trà Bình Tây (xã Mỹ Hiệp Nam).

Theo ông Hồ Thành Vũ, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp 2-3 Mỹ Hiệp, người trực tiếp chỉ đạo mô hình trình diễn giống lúa mới TBR97, cho biết: Thời tiết vụ đông xuân 2025-2026 diễn biến khá phức tạp, nhiệt độ trung bình cao, rất bất lợi cho cây lúa. Đặc biệt, ngay đầu vụ trên địa bàn đã xảy ra các đợt mưa lớn kéo dài làm ảnh hưởng đến thời gian gieo sạ. Ở giai đoạn cuối vụ thời tiết nóng ẩm, nắng mưa xen kẽ là điều kiện thuận lợi để các đối tượng sâu bệnh như: Bệnh bạc lá, bệnh đen lép hạt, sâu đục thân phát sinh gây hại.

“Tuy nhiên, nhờ sự nỗ lực của cán bộ kỹ thuật của Công ty TNHH ThaiBinh Seed - Miền Trung - Tây Nguyên và HTX Nông nghiệp 2-3 Mỹ Hiệp tập trung hướng dẫn nông dân tham gia mô hình các biện pháp kỹ thuật chăm sóc cây lúa, phòng trừ sâu bệnh kịp thời, hộ nông dân tuân thủ nghiêm cẩn nên đến nay, mô hình trình diễn giống lúa mới TBR97 của HTX Nông nghiệp 2-3 Mỹ Hiệp thành công mỹ mãn.

Dù điều kiện thời tiết gây nhiều bất lợi, nhưng đã thực hiện tốt chế độ chăm sóc, bón phân, làm đất, tưới tiêu nên cánh đồng TBR97 sinh trưởng, phát triển tốt. Nhờ thực hiện mật độ gieo sạ thưa nên nông dân quản lý tốt dịch hại, nhất là hạn chế mức độ gây hại của bệnh khô vằn, rầy nâu”, ông Hồ Thành Vũ, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp 2-3 Mỹ Hiệp cho hay.

Nông dân Nguyễn Mẫn, người tham gia sản xuất 0,5ha giống lúa TBR97 trong vụ đông xuân 2025-2026 cho hay: “Đây là lần đầu tiên tui làm giống lúa này. Giống lúa TBR97 nẩy mầm rất tốt, đẻ nhánh khỏe. Ưu điểm của giống này là vào gạo rất nhanh, lúa chín nhanh hơn so với các giống tui làm trước đây. Cây lúa đứng trên đồng gié đều rất đẹp, hạt lúa lớn. Thường thường, vụ đông xuân ở đây cây lúa bị khô đầu lá, nhưng với giống lúa TBR97 bệnh này không xuất hiện. Suốt cả vụ tui không bơm thuốc phòng sâu đục thân mà không thấy loài sâu này xuất hiện. Chỉ khi lúa trổ đều tôi phun 1 đợt thuốc phòng bệnh đạo ôn cổ bông nhưng sau đó mới thấy phí, vì những đám rộng TBR97 xung quanh không hề xuất hiện bệnh này dù chủ ruộng không phun phòng như tui, sức kháng sâu bệnh của giống lúa này là rất tốt”, ông Mẫn khẳng định.

Giống lúa chi phí thấp, năng suất cao

Ông Mẫn cho biết thêm, đám ruộng 0,5ha lúa TBR97 của cháu ông Mẫn nằm sát cạnh cũng tốt ngời ngời. Lúa của ông Mẫn hiện đã thu hoạch được rồi, nhưng vụ này không có mưa lũ gì nên ông để lúa đứng trên đồng thêm 3-4 ngày nữa để hạt lúa thật chín cho đầy hạt gạo, để lúa chắc hạt mới thu hoạch.

“Trong buổi thăm đồng, HTX Nông nghiệp 2-3 Mỹ Hiệp có gặt thí điểm 1m2 lúa, thu được 1,3kg lúa tươi, trừ hao hụt còn 1kg, vị chi 1 sào lúa 500m2 sẽ thu hoạch được 500kg lúa tươi. Diện tích lúa TBR97 của tui khi thu hoạch chắc chắn sẽ cho năng suất đạt 400kg/sào lúa khô. Vùng ruộng tui làm là đất cát, không màu mỡ bằng đất thịt, nhưng tui đầu tư phân bón cũng như những thửa ruộng khác mà năng suất cho như vậy là quá cao”, ông Mẫn chia sẻ.

Cũng theo ông Mẫn, vùng ruộng ông làm sản xuất 3 vụ lúa/năm, trong vụ hè thu và vụ mùa (vụ 3) thương lái mua rất mạnh lúa TBR97 với giá cao hơn các giống lúa khác. Nếu giống TBR97 chịu hạn thì ông sẽ tiếp tục sản xuất cả vụ hè lẫn vụ 3 để tăng hiệu quả kinh tế.

Ông Đặng Ngọc Quang ở xã Phù Mỹ Nam, trong vụ đông xuân 2025-2026 đã sản xuất hơn 1 ha giống lúa TBR97. Trước đây, dù HTX không khuyến cáo nhưng ông Quang đã tự mua giống, sản xuất lúa TBR97 để lấy gạo ăn. “Lúa TBR97 có gạo trong, dài, đậm, cơm mềm, ăn rất ngon nên suốt 2-3 năm liền tôi mua giống làm vài ba sào/vụ để lấy gạo ăn”, ông Quang cho hay.

Ông Quang hiện 50 tuổi, năm mới 12-13 tuổi ông Quang đã theo cha mẹ làm ruộng nên đến nay biết rất nhiều giống lúa. Sau khi sản xuất giống lúa TBR97, ông Quang nhận thấy thời gian sinh trưởng của giống TBR97 chỉ trong vòng 5-7 ngày là lúa trổ hết, giống lúa này ít nhiễm sâu bệnh hơn các giống lúa khác.

“Giống này cây thấp, cứng và chống đổ ngã tốt. Cuối vụ đông xuân trên địa bàn xuất hiện nhiều đợt mưa lớn, vậy mà chỉ có những thửa ruộng đất lún bị ngã sơ sơ chứ còn lại đều vững vàng, không ngã rạp như nhiều giống lúa khác. Những đám ruộng trong vùng đang nhiễm rầy nâu rất nặng nhưng ruộng TBR97 không có rầy, lúa chín rất nhanh. Sau nhiều vụ làm giống TBR97 để lấy lúa ăn, tui thấy giống lúa này chịu hạn tốt, nên sau vụ đông xuân này tui sẽ tiếp tục sản xuất vụ hè thu cũng với giống TBR97”, ông Quang chia sẻ.

Sau khi nghe báo cáo của HTX Nông nghiệp 2-3 Mỹ Hiệp và lắng nghe nhận xét của ông dân trực tiếp sản xuất giống lúa TBR97 và nông dân tham quan mô hình, ông Phạm Quốc Ánh, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Mỹ Nam ghi nhận giống TBR97 có rất nhiều ưu điểm, dù sản xuất trong vụ đông xuân nhưng không nhiễm rầy, chi phí thấp, năng suất cao.

Với kết quả của mô hình trình diễn giống TBR97, ông Ánh nhận thấy giống này phù hợp với đồng đất xã Phù Mỹ Nam. “Trong thời gian tới, chúng tôi mong Công ty TNHH ThaiBinh Seed - Miền Trung - Tây Nguyên tiếp tục triển khai sản xuất giống TBR97 tại nhiều cánh đồng và mùa vụ khác nhau để đánh giá được toàn diện hơn. Nếu tất cả các vụ mùa và trên nhiều chân đất mà giống TBR97 vẫn cho thấy những ưu thế vượt trội như nhau thì chúng tôi sẽ khuyến cáo nông dân nhân rộng sản xuất, nhất là khi giống TBR97 là giống chịu hạn, trong khi đồng ruộng ở xã Phù Mỹ Nam có nhiều diện tích thường bị thiếu nước trong vụ hè thu hằng năm”, ông Phạm Quốc Ánh nói.

Theo Vũ Đình Thung/ NNVN