"Thay máu" bộ giống

Những năm gần đây, người dân vùng đất bán sơn địa xã Thạch Xuân, tỉnh Hà Tĩnh đang từng bước hình thành vùng trồng rau màu hàng hóa nhờ mạnh dạn đưa các giống cây trồng mới vào sản xuất. Sự thay đổi này không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng nông sản mà còn tạo thu nhập ổn định, giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu.

Trên diện tích khoảng 3.000m² của gia đình ông Trương Văn Thủy ở thôn Quý Linh, những giàn bầu sao xanh tốt, sai trĩu quả đang vào chính vụ thu hoạch. Đây là giống cây trồng đã được gia đình ông duy trì sản xuất suốt 3 năm qua và chứng minh hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Theo ông Thủy, mỗi vụ bầu kéo dài từ 3 - 4 tháng và có thể trồng 3 vụ mỗi năm. Giai đoạn thu hoạch rộ, trung bình 1 - 2 ngày gia đình thu hái một lần, năng suất đạt khoảng 5 - 6 yến mỗi sào, với giá bán dao động từ 10.000 - 12.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, mỗi vụ mang lại lợi nhuận gần 40 triệu đồng, tương đương khoảng 120 triệu đồng mỗi năm.

Không chỉ có cây bầu sao, gia đình ông còn đa dạng hóa sản xuất nhiều cây trồng khác như dưa chuột, bí xanh, bí đỏ, mướp, lạc và cả cây cảnh như mai, bằng lăng. Nhờ đó, hiệu quả sử dụng đất được nâng cao, đồng thời tạo thu nhập quanh năm.

Ngoài hộ ông Thủy, tại thôn Quý Linh có thêm 5 hộ dân khác đang tham gia sản xuất rau, củ, quả tập trung với tổng diện tích khoảng 4,5ha. Các giống cây chủ lực gồm bầu sao, bí đỏ, đậu cô ve, mướp đắng, dưa chuột và nhiều loại rau theo mùa.

Điểm đáng chú ý, người dân nơi đây đã chủ động thay thế các giống truyền thống bằng giống mới có năng suất cao, chống chịu được nắng hạn và ít sâu bệnh.

“Để lựa chọn được giống phù hợp, bà con đã chủ động tìm hiểu và thử nghiệm nhiều loại cây trồng. Qua sản xuất, một số giống mới như bầu sao, bí đỏ, dưa chuột thích ứng tốt thổ nhưỡng, thời tiết trên địa bàn, dễ chăm sóc và cho năng suất cao”, chị Nguyễn Thị Hương, một hộ sản xuất gần 4.000m2 rau màu chia sẻ.

Đổi mới phương thức canh tác

Song song với việc đưa các giống mới vào sản xuất, người dân Thạch Xuân cũng mạnh dạn đầu tư xây dựng hệ thống nhà màng để ứng phó thời tiết mưa nắng thất thường. Hiện toàn xã có khoảng 1ha rau, củ, quả được sản xuất trong nhà màng, chủ yếu trồng dưa lưới, đem về doanh thu khoảng 500 triệu đồng/ha/năm.

Theo chị Nguyễn Thị Hương, để giảm chi phí sản xuất, tăng nguồn thu trên đơn vị diện tích, bà con linh hoạt trồng xen canh, gối vụ. Giá bán sản phẩm trái vụ thường cao hơn chính vụ từ 1,5 đến 2 lần.

Theo UBND xã Thạch Xuân, toàn xã hiện có hơn 70ha đất màu sản xuất rau, củ, quả, trong đó 40ha được tổ chức sản xuất tập trung với các loại cây chủ lực như khoai lang, lạc, đậu và rau màu các loại. Lợi thế nằm gần khu đô thị giúp việc tiêu thụ nông sản của bà con khá thuận lợi, tạo điều kiện để mở rộng quy mô sản xuất theo hướng chuyên canh.

Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục rà soát và quy hoạch các vùng sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Đồng thời xây dựng, ban hành các cơ chế hỗ trợ nhằm khuyến khích người dân phát triển các mô hình trồng rau, củ, quả theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị gia tăng.

Theo định hướng "Đề án Phát triển nông nghiệp hữu cơ tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2024 - 2030", bước đi của nông dân Thạch Xuân không chỉ tạo ra sản phẩm nông sản sạch, phù hợp với xu thế, thân thiện với môi trường mà còn góp phần đẩy nhanh mục tiêu đạt 100ha rau, quả sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ Đề án đặt ra. Các mô hình này cũng sẽ là điểm tham quan, học tập kinh nghiệm để nhân rộng.

Theo Thanh Nga/ NNVN