Từ thất bại đến lựa chọn nuôi gà đen theo hướng đi bền vững

Gặp chị Lò Thị Bưởi, nữ Giám đốc HTX nông nghiệp sinh thái EFARM, xã Long Hẹ, ấn tượng đầu tiên với chúng tôi đó là sự nhanh nhẹn, hoạt bát của một người phụ nữ trẻ dám nghĩ, dám làm, dám tiên phong đi đầu trong phong trào phát triển kinh tế ở địa phương.

Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp, chị Bưởi kể: Năm 2017, tôi tốt nghiệp ngành Nông học, Trường Đại học Tây Bắc rồi trở về quê với nhiều kỳ vọng xây dựng các mô hình kinh tế mới.

Tuy nhiên, con đường lập nghiệp không hề bằng phẳng. Mô hình đầu tiên tôi lựa chọn khi về quê là triển khai trồng rau trái vụ, nhưng thất bại do thời tiết mưa nhiều, sâu bệnh phát sinh, đầu ra không ổn định, chi phí đầu tư lớn trong khi hiệu quả thấp.

Không nản chí trước khó khăn, tôi đã chuyển hướng sang trồng các loại ngũ cốc phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương để duy trì thu nhập.

Năm 2021, chị Bưởi được cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thuận Châu (cũ) tư vấn về mô hình nuôi gà đen H'Mông, giống gà bản địa có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện chăn nuôi vùng cao.

Đến cuối năm 2021, huyện Thuận Châu (cũ) triển khai mô hình nuôi gà đen H'Mông thương phẩm theo hướng an toàn sinh học tại xã É Tòng (nay là xã Long Hẹ). Đây cũng chính là bước ngoặt quan trọng giúp chị Lò Thị Bưởi tiếp cận hướng đi mới.

Mô hình được thực hiện tại 3 bản Nà Muông, Nà Hem và bản Tở, xã É Tòng (cũ) với 5 hộ tham gia, quy mô 3.500 con gà đen H'Mông thuần chủng.

Riêng gia đình chị Bưởi được hỗ trợ 1.000 con giống cùng thức ăn, đồng thời được tập huấn kỹ thuật chăn nuôi bài bản, tạo nền tảng để phát triển mô hình sau này.

“Muốn làm giàu từ nông nghiệp thì phải chọn đúng cây, đúng con và làm đến nơi đến chốn”, chị Bưởi chia sẻ.

Năm 2022, khi xây dựng mô hình chăn nuôi gà đen theo hướng bài bản mang lại hiệu quả, chị Bưởi đã thành lập HTX nông nghiệp sinh thái EFARM để liên kết các hộ dân, cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm trong chăn nuôi, tìm đầu ra cho sản phẩm.

Hiện nay, HTX do chị Bưởi điều hành có 7 thành viên, tập trung chủ yếu vào nuôi gà đen thương phẩm.

Mỗi hộ thành viên duy trì quy mô từ 200–300 con trong điều kiện bình thường và tăng lên 400–500 con vào dịp giáp Tết, thời điểm nhu cầu thị trường tăng cao.

Điểm đặc biệt là mô hình được chăn nuôi theo phương thức gối vụ, dùng đệm lót sinh học để đảm bảo vệ sinh môi trường.

Các hộ không nuôi cùng một lứa mà vào đàn theo từng đợt lệch nhau, nhờ đó HTX luôn có sản phẩm cung cấp ra thị trường quanh năm, tránh tình trạng được mùa rớt giá.

Riêng gia đình chị Bưởi, trong năm vừa qua đã xuất bán khoảng 3.000 con gà đen ra thị trường, với giá bán trên 100.000 đồng/kg, thu về trên 400 triệu đồng.

Không chỉ dừng lại ở gà thịt, gia đình chị Bưởi hiện còn đang duy trì đàn gà mái đẻ khoảng 300 con nhằm đa dạng hóa sản phẩm.

Vào thời điểm cao nhất, sản lượng trứng đạt khoảng 200 quả mỗi ngày, bán giá sỉ khoảng 5.000 đồng/quả và bán lẻ từ 6.000 - 7.000 đồng/quả.

Nguồn thu từ trứng giúp gia đình chị Bưởi có thêm thu nhập ổn định hơn, giảm áp lực phụ thuộc hoàn toàn vào gà thịt.

Chị Bưởi bảo, hiện gia đình đã đầu tư máy ấp trứng nhằm chủ động nguồn giống gà đen tại chỗ.

Tuy nhiên, việc tự ấp gặp nhiều khó khăn do đòi hỏi kỹ thuật cao, đặc biệt là không đảm bảo tiêm vaccine đầy đủ nên tỷ lệ sống thấp.

Theo chị Bưởi, một trong những yếu tố giúp mô hình nuôi gà đen của gia đình cũng như HTX đứng vững là việc áp dụng kỹ thuật chăn nuôi theo hướng sinh học, tận dụng nguyên liệu sẵn có tại địa phương.

Gà được cho ăn thức ăn ủ men từ cây chuối, sắn, ngô vừa giúp tăng khả năng tiêu hóa, vừa giảm mùi hôi trong chuồng trại.

Bên cạnh đó, khẩu phần ăn của gà còn được bổ sung thêm ngô hạt, bã đậu và các loại cỏ tự nhiên, giúp thịt săn chắc, thơm ngon.

Trong phòng bệnh, chị Bưởi ưu tiên sử dụng thảo dược thay vì lạm dụng kháng sinh. Gà con trong tháng đầu được cho uống nước lá ổi để phòng tiêu chảy.

Tỏi ngâm men cũng được sử dụng thường xuyên, đặc biệt vào mùa đông nhằm hạn chế các bệnh về đường hô hấp cho gà.

Nguồn giống được HTX nhập từ các cơ sở uy tín khi gà đạt 3 ngày tuổi, đảm bảo đã được tiêm phòng đầy đủ.

Nhờ tuân thủ quy trình kỹ thuật, tỷ lệ sống của đàn gà đạt khoảng 90%. Tuy nhiên, vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 8, nguy cơ dịch bệnh tăng cao khiến tỷ lệ hao hụt cũng lớn hơn.

Chất lượng làm nên thương hiệu gà đen ở vùng cao

Gà đen của HTX được nuôi gần 6 tháng mới xuất bán, lâu hơn so với nhiều mô hình chăn nuôi công nghiệp. Mỗi con đạt trọng lượng từ 1,2 - 2kg, thịt chắc, ít mỡ, được thị trường ưa chuộng, giá bán dao động từ 100.000 - 180.000 đồng/kg tùy thời điểm. Nhờ đảm bảo chất lượng, sản phẩm của HTX dần có chỗ đứng ổn định, được thương lái tìm đến thu mua tận nơi.

“Chúng tôi xác định phải làm thật, bán thật. Không chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng”, chị Bưởi nhấn mạnh.

Đây cũng chính là triết lý kinh doanh xuyên suốt giúp HTX giữ được uy tín với khách hàng.

Dù đã đạt được những kết quả bước đầu trong chăn nuôi, HTX của chị Bưởi vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó khó khăn lớn nhất là thiếu vốn đầu tư.

Theo tính toán, để nuôi một đàn gà khoảng 1.000 con cần nguồn vốn lên tới 200 triệu đồng, con số không nhỏ đối với các hộ dân vùng cao.

Do vậy, chị Bưởi mong muốn về lâu dài để các thành viên trong HTX phát triển ổn định mô hình nuôi gà đen, mở rộng quy mô rất cần có thêm nguồn vốn hỗ trợ đầu tư.

“Có thị trường rồi, có kỹ thuật rồi, nhưng nếu không có vốn thì rất khó phát triển mạnh, mở rộng quy mô”, chị Bưởi trăn trở.

Điều đáng quý ở chị Lò Thị Bưởi không chỉ là sự năng động, dám nghĩ dám làm mà còn ở tinh thần gắn kết cộng đồng.

Việc thành lập HTX giúp các hộ dân không còn sản xuất đơn lẻ mà có sự liên kết với nhau, cùng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đầu ra sản phẩm.

Từ mô hình ban đầu còn nhỏ lẻ, đến nay HTX đã từng bước khẳng định hướng đi đúng đắn, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân tại xã Long Hẹ.

Ông Lò Văn Quý, Chủ tịch UBND xã Long Hẹ (Sơn La) cho biết, mô hình nuôi gà đen thương phẩm của HTX nông nghiệp sinh thái EFARM do chị Lò Thị Bưởi làm Giám đốc đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Để mô hình tiếp tục được duy trì và nhân rộng, thời gian tới, xã Long Hẹ sẽ triển khai thêm các cơ chế, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho HTX và các hộ dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, từng bước mở rộng quy mô chăn nuôi.

Sau khi sáp nhập xã É Tòng và xã Long Hẹ thuộc huyện Thuận Châu (cũ) thành xã Long Hẹ mới, không gian phát triển của địa phương được mở rộng, tạo thêm dư địa để phát triển các mô hình kinh tế nông nghiệp.

Theo đó, xã sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang phát triển gia súc, gia cầm theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập.

Theo MÙA XUÂN/ DÂN VIỆT