Không chỉ thử nghiệm một giống cây có giá trị, con đường đam mê với nông nghiệp công nghệ có giá trị cao mà anh đang theo đuổi dần tìm ra hướng đi tương đối khả quan.

Từ dưa lưới công nghệ cao đến giấc mơ xoài Nhật

Tốt nghiệp ĐH Kinh tế TP.HCM nhưng nếu không nói ai cũng nghĩ Nhân là kỹ sư nông nghiệp bởi con đường anh theo đuổi bấy lâu gắn với nông nghiệp công nghệ cao.

Trước khi bén duyên với xoài Miyazaki, anh đã có hành trình dài với mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng. Đâu chừng 15 năm trước khi dưa lưới còn là sản phẩm mới mẻ, Nhân đã dám đầu tư hệ thống nhà màng, kiểm soát dinh dưỡng và áp dụng quy trình canh tác hiện đại.

Không chỉ sản xuất, anh mang đến mô hình nông nghiệp trải nghiệm. Khách hàng có thể đặt một cây dưa, theo dõi quá trình sinh trưởng của cây tại hệ thống nhà màng của Nhân rồi trực tiếp thu hoạch sau đó.

Có thể nói mô hình góp phần thay đổi cách người tiêu dùng nhìn về nông nghiệp sạch, đồng thời giúp anh mạnh dạn tìm thêm những giống cây có giá trị cao, phù hợp mô hình canh tác kiểm soát.

Cơ duyên đến trong lần anh thưởng thức xoài Miyazaki vốn khá nổi tiếng ở Nhật và thường được mệnh danh là "trứng mặt trời" nhờ màu đỏ rực và giá trị kinh tế cao. Hương thơm và vị ngọt đặc trưng làm bật lên trong đầu anh câu hỏi "liệu có thể trồng xoài này tại Việt Nam?" và Nhân bắt đầu hiện thực ý tưởng ấy.

Nếu dưa lưới cho thu hoạch nhanh thì xoài lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Xoài Miyazaki chưa có tiền lệ trồng tại Việt Nam, Nhân phải dò dẫm làm khi hầu như không có tài liệu hay mô hình thực tế để tham khảo.

Tại Nhật Bản, nơi giống xoài này phát triển có khí hậu khác biệt đáng kể so với môi trường nóng ẩm tại Củ Chi. Điều này đồng nghĩa toàn bộ quy trình từ chọn giống, chăm sóc đến xử lý ra hoa đều cần được thử nghiệm lại.

Giai đoạn đầu, anh thử nghiệm sáu loại giống khác nhau và theo dõi kỹ sức sinh trưởng, khả năng thích nghi, tỉ lệ ra hoa, đậu trái và chất lượng quả. Sàng lọc nhiều lần, anh chọn ra hai loại có tiềm năng và phù hợp nhất điều kiện trồng tại quê hương đất thép.

"Vườn đầu tiên ghi nhận tỉ lệ hao hụt cây giống đến 30-40%. Nhưng những vườn sau đó giảm còn 5-10% nhờ tích lũy kinh nghiệm và điều chỉnh kỹ thuật. Với cây lâu năm như xoài, mỗi sai sót đều phải trả giá bằng thời gian", anh Nhân nói.

Sau khoảng bốn năm, những cây xoài Miyazaki đầu tiên trồng tại Củ Chi đã cho lứa trái bói với gần 400 trái. Hiện công ty có khoảng 1.500 gốc. Kết quả ban đầu cho tín hiệu khả quan. Hương vị trái khá ổn nhưng chính anh Nhân thừa nhận để đạt được chuẩn mực của Nhật Bản vẫn là chặng đường dài.

Điển hình như xoài này trồng tại Nhật nổi bật với màu đỏ đồng đều, quả dáng đẹp nhưng trồng tại Củ Chi nói như anh Nhân, là "chất lượng ăn đã tốt nhưng phần nhìn chưa đã, cần hoàn thiện thêm". Đó cũng là lý do để công ty chuyển mạnh sang mô hình nông nghiệp công nghệ cao nhằm rút ngắn khoảng cách này.

Cây trồng trong hệ thống nhà màng để kiểm soát môi trường, hạn chế tác động của mưa gió và sâu bệnh. Song song đó là hệ thống tưới nhỏ giọt giúp điều chỉnh chính xác lượng nước và dinh dưỡng cho từng giai đoạn phát triển của cây.

Ngoài kinh nghiệm thực tế, anh tham khảo các tài liệu kỹ thuật quốc tế, đặc biệt từ Israel vốn nổi tiếng về nông nghiệp công nghệ cao để xây dựng quy trình phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Sau nhiều năm lăn lộn với giống xoài này, anh nói yếu tố quan trọng nhất là phải theo dõi liên tục, quan sát từ lá, đọt non, hoa đến trái non và cả quá trình chín. Bởi chỉ cần một giai đoạn chăm sóc chưa đúng, chất lượng trái sẽ bị ảnh hưởng.

Những trái xoài đỏ rực giống Nhật trên đất Củ Chi gửi đi tín hiệu vui khi nông nghiệp đô thị hoàn toàn có thể vươn tầm nếu đi đúng hướng. Thay vì mở rộng diện tích, công ty hiện tập trung hoàn thiện mô hình xoài Miyazaki từ kỹ thuật canh tác, chất lượng trái đến khâu đóng gói và xây dựng thương hiệu. "Chúng tôi muốn mô hình này ổn định trước khi tiếp tục thử nghiệm thêm các giống cây khác", anh Nhân nói.

Nâng tầm cho nông nghiệp đô thị

Dù xoài Miyazaki có giá trị cao nhưng anh Nhân nói không phải lúc nào cũng phù hợp theo đuổi mô hình này. Giống xoài này đòi hỏi mức độ chăm sóc cao hơn nhiều so với các giống xoài phổ biến như cây không chịu được ngập úng, phải được kiểm soát chặt chẽ nước, dinh dưỡng và môi trường canh tác nên không dễ trồng đại trà.

Theo anh, nông nghiệp giá trị cao không ở việc trồng giống đắt tiền mà là quy trình, kỹ thuật và khả năng kiểm soát rủi ro. Cần bắt đầu từ quy mô nhỏ, ghi chép đầy đủ, đánh giá chi phí và tìm hiểu kỹ thị trường đầu ra, càng không thể chạy theo phong trào, thấy giá cao là đầu tư ngay.

Trong bối cảnh quỹ đất nông nghiệp tại TP.HCM ngày càng thu hẹp, việc phát triển các mô hình nông nghiệp giá trị cao đang trở thành hướng đi tất yếu. Mà câu chuyện của Nguyễn Minh Nhân chứng minh khi có cách tiếp cận bài bản và kiên trì, nông nghiệp đô thị hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm có giá trị cạnh tranh, thậm chí tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.

Theo KIM ANH/ TUỔI TRẺ