Chuyển nuôi gà sang bồ câu Pháp

Ở thôn Giáp Sơn, xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Ninh, mô hình nuôi bồ câu Pháp của vợ chồng anh Nguyễn Đức Sơn (sinh năm 1976) và chị Vũ Thị Liên (sinh năm 1983) được xem là hướng đi mới trong phát triển kinh tế hộ gia đình ở địa phương. Từng gắn bó với chăn nuôi gà, anh Sơn đã mạnh dạn chuyển sang nuôi bồ câu Pháp, đồng thời ứng dụng máy cho ăn tự động, lò ấp trứng và các kỹ thuật chăm sóc hiện đại để nâng cao năng suất, giảm chi phí nhân công.

Anh Sơn cho biết trước khi bắt tay vào nuôi bồ câu Pháp, gia đình đã tìm hiểu kỹ đặc tính sinh trưởng, sinh sản của giống chim này. Ngoài việc học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè, những người đã nuôi bồ câu Pháp thành công, anh còn tham gia các lớp tập huấn do Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lục Nam (tỉnh Bắc Giang cũ) tổ chức. Từ kiến thức được tiếp cận qua tập huấn, gia đình dần thay đổi tư duy chăn nuôi, chuyển từ cách làm truyền thống sang quản lý đàn theo hướng khoa học, chủ động hơn trong khâu sinh sản của chim cũng như phòng bệnh và tiêu thụ sản phẩm.

Năm 2019, anh Sơn bắt đầu nuôi bồ câu Pháp với 1.000 đôi chim giống. Thời điểm đó, mỗi đôi chim giống khoảng 2 tháng tuổi có giá 300.000 đồng. Sau thời gian vừa làm vừa rút kinh nghiệm, đến nay trang trại của gia đình đã phát triển lên khoảng 3.000 đôi chim bố mẹ đang khai thác. So với bồ câu ta, bồ câu Pháp có kích thước lớn hơn, chim thương phẩm đạt trọng lượng khoảng 4,5 - 5 lạng/con, phù hợp với nhu cầu thị trường.

Điểm khác biệt trong mô hình của gia đình anh Sơn là không nuôi theo lối thủ công hoàn toàn. Anh đầu tư hệ thống cho ăn tự động với chi phí khoảng 60 triệu đồng cho 2 chuồng nuôi. Hệ thống này giúp phân bổ thức ăn đều, giảm hao hụt, đồng thời tiết kiệm đáng kể nhân công. Theo tính toán của anh Sơn, nếu thuê lao động làm thường xuyên, chi phí nhân công có thể lên tới khoảng 80 triệu đồng/năm. Nhờ tự động hóa một số khâu, vợ chồng anh có thể quản lý đàn chim lớn hơn nhưng vẫn kiểm soát tốt thức ăn, vệ sinh chuồng trại và sức khỏe vật nuôi.

Không chỉ đầu tư máy cho ăn, gia đình anh Sơn còn sử dụng máy ấp trứng để nâng cao tỷ lệ nở và rút ngắn chu kỳ sinh sản. Thay vì để chim bố mẹ tự ấp theo cách truyền thống, anh nhặt trứng thật đưa vào máy ấp, sau đó đặt trứng giả vào ổ để chim mẹ tiếp tục ấp. Khi trứng trong máy nở, chim non được ghép trở lại cho chim bố mẹ nuôi. Cách làm này giúp chim bố mẹ đẻ lứa tiếp theo nhanh hơn, nếu nhặt trứng ra kịp thời, khoảng 10 ngày sau chim có thể đẻ lại. Đây là yếu tố quan trọng giúp mô hình đạt sản lượng cao hơn so với nuôi bộ hoặc nuôi truyền thống.

Dễ nuôi, nhưng không nên làm theo phong trào

Theo kinh nghiệm của anh Sơn, khâu kỹ thuật đòi hỏi sự tỉ mỉ nhất là soi trứng, ghép con và chăm sóc chim non. Sau 3 - 4 ngày đưa vào máy ấp, trứng được soi để kiểm tra phôi. Khi chim non nở, tùy khả năng nuôi con của từng đôi chim bố mẹ, có thể ghép 3 - 4 con/đôi. Chim non được nuôi khoảng 22 - 25 ngày là có thể xuất bán thương phẩm. Thức ăn chủ yếu gồm ngô, mạch, cám chỉ chiếm một phần nhỏ trong khẩu phần. Gia đình anh cũng thực hiện vaccine định kỳ hằng tháng để phòng bệnh cho đàn chim.

Hiện mỗi tháng trang trại của anh Sơn xuất bán hơn 3.000 con chim thương phẩm. Với giá bán khoảng 70.000 đồng/con, doanh thu đạt khoảng 210 triệu đồng/tháng. Sau khi trừ chi phí thức ăn hơn 100 triệu đồng, gia đình thu lãi khoảng 100 triệu đồng/tháng. Đây là mức thu nhập cao so với nhiều mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ trong nông thôn, nhất là khi mô hình được tổ chức trên diện tích chuồng trại không quá lớn. Theo anh Sơn, khoảng hơn 200m² có thể bố trí nuôi 1.000 đôi chim, hiện gia đình anh có các khu chuồng diện tích từ 250m² đến hơn 300m².

Để nuôi bồ câu Pháp hiệu quả, người chăn nuôi không thể làm theo phong trào. Theo anh Sơn, giống chim này khá thuần, dễ chăm sóc hơn gà, song người nuôi phải kiên trì, chịu khó quan sát và nắm chắc kỹ thuật. Đặc biệt, cần phòng chuột, giữ ấm cho chim non vào mùa đông bởi chim mới nở rất dễ chết nếu không được chim bố mẹ ủ tốt hoặc chuồng trại không bảo đảm nhiệt độ.

Ông Đặng Đình Tiếp, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Cẩm Lý cho biết, mô hình nuôi bồ câu Pháp của gia đình anh Nguyễn Đức Sơn là ví dụ rõ nét cho hướng phát triển kinh tế hộ dựa trên học tập kỹ thuật và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Từ hiệu quả thực tế, địa phương có thêm cơ sở để khuyến khích người dân đổi mới tư duy chăn nuôi, lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện gia đình, gắn sản xuất với tiết kiệm chi phí, nâng cao thu nhập.

Mô hình của vợ chồng anh Sơn - chị Liên cho thấy khi nông dân biết tiếp cận kỹ thuật, mạnh dạn đầu tư công nghệ và tổ chức sản xuất bài bản, chăn nuôi quy mô hộ vẫn có thể tạo ra giá trị kinh tế lớn. Đây cũng là gợi mở quan trọng cho các địa phương trong xây dựng những mô hình nông nghiệp hiệu quả, bền vững.

Theo Phạm Minh/ NNVN