Mô hình "hai tôm, một lúa" - biến thách thức thành cơ hội

Ông Nguyễn Thanh Vũ (sinh năm 1974), ngụ tại ấp Hai Trong, xã Tây Yên, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang cũ, nay là ấp Hai Trong, xã Tây Yên, tỉnh An Giang mới, vốn là một giáo viên tiểu học.

Tuy vậy, sinh ra trong một gia đình thuần nông, nhờ sự hỗ trợ của cha mẹ với 7 công đất ruộng khi lập gia đình, thầy giáo Vũ đã gắn bó và làm giàu trên mảnh đất quê hương theo một cách rất riêng.

Tây Yên cách biển Tây hơn 10km, mỗi năm hai mùa nước rõ rệt: mùa mưa nước ngọt, mùa khô nước mặn. Chính vì vậy, bà con nông dân địa phương lâu nay chỉ trồng lúa 2 vụ vào mùa mưa.

Mùa khô thì phơi đất, thu nhập từ trồng lúa bấp bênh lại dễ bị sâu bệnh, khiến cuộc sống nhiều gia đình gặp khó khăn, gia đình thầy Vũ cũng không ngoại lệ.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Vũ, ấp Hai Trong, xã Tây Yên, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang cũ, nay là ấp Hai Trong, xã Tây Yên, tỉnh An Giang mới thành công với mô hình tôm lúa được bình chọn là nông dân sản xuất kinh doanh giỏi tỉnh An Giang. Ảnh: Hồng Cẩm

Tuy nhiên, khi địa phương thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng – vật nuôi, ông Vũ đã mạnh dạn chuyển sang mô hình canh tác kết hợp tôm – lúa. Ban đầu là một vụ tôm - một vụ lúa mỗi năm.

Sau một thời gian tích lũy kinh nghiệm và được sự hỗ trợ kỹ thuật từ cán bộ Khuyến nông, Hội Nông dân, ông mạnh dạn chuyển sang hai vụ tôm - một vụ lúa mỗi năm, nhằm tối ưu hóa chu kỳ sản xuất và tăng hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích đất.

“Lúc mới làm chưa quen kỹ thuật, thu nhập còn thấp. Nhưng nhờ được tập huấn, hướng dẫn kỹ càng, tôi bắt đầu tự tin hơn trong canh tác. Đến nay thì thu nhập tăng rõ rệt”, ông Vũ chia sẻ.

Xã mới này ở tỉnh Hưng Yên, sau sáp nhập Thái Bình, chính quyền lập biên bản một trường hợp lấn chiếm đất đai
Nhờ mô hình tôm - lúa mang lại hiệu quả cao, thu nhập gấp 4–5 lần trồng lúa đơn thuần, từ 7 công đất ban đầu, đến nay ông Vũ đã mở rộng lên 7ha đất canh tác.

Ông Nguyễn Thanh Vũ chia sẻ chi tiết về quy trình canh tác "hai tôm, một lúa" đầy tính khoa học và thân thiện với môi trường của mình.

Hàng năm, cứ vào tháng 2 âm lịch, ông bắt đầu thả vụ tôm đầu tiên. Sau khoảng 2,5 tháng nuôi, tôm đạt kích cỡ, ông tiến hành thu hoạch và tiếp tục nuôi vụ tôm thứ hai.

Đến tháng 8 âm lịch, sau khi thu hoạch xong vụ tôm thứ hai cũng là lúc mùa mưa bắt đầu, ông sẽ bơm hết nước trong ruộng ra, chờ mưa xuống để rửa mặn đất. Sau đó, ông Vũ dùng vôi để cải tạo đất, khi đất đã được rửa sạch mặn hoàn toàn sẽ bắt đầu xuống giống vụ lúa Đông Xuân.

Ông Nguyễn Thanh Vũ nuôi tôm thuận theo tự nhiên, chi phí thấp, lợi nhuận cao, trồng lúa chất lượng cao theo quy tiêu chuẩn xuất khẩu. Ảnh: Hồng Cẩm

Ông Vũ lựa chọn giống tôm sú Gia Hóa - giống tôm khỏe, ăn mạnh, lớn nhanh, mặc dù giá con giống cao. Đặc biệt, ông nuôi tôm theo mô hình gần như tự nhiên, hạn chế dùng thức ăn công nghiệp.

“Sau khi mua tôm giống về, tôi vèo trong lưới mành 15 ngày để tôm cứng cáp, giảm hao hụt. Trung bình, mỗi công ruộng thả 500 - 700 con giống”, ông Vũ chia sẻ.

Giai đoạn đầu, tôm ăn thức ăn tự nhiên trong ruộng, như: sinh vật phù du, thực vật thủy sinh… Để tăng nguồn dinh dưỡng, ông thả nuôi thêm hến giống cho tôm ăn. Gần đến ngày thu hoạch (trước 10 - 15 ngày) cho tôm ăn thêm ốc đinh để kích thích tăng trưởng.

Nhờ nuôi gần tự nhiên, tôm có thịt chắc, ngọt, chất lượng cao nhưng chi phí đầu tư thấp. Mỗi vụ nuôi khoảng 2,5–3 tháng, thu hoạch trung bình 25–30 con/kg, giá bán từ 300.000–350.000 đồng/kg.

Ngoài tôm, thầy giáo Vũ còn nuôi xen cua biển theo tỷ lệ bảy tôm – ba cua. Cua cũng được nuôi theo hình thức tự nhiên. Sau khoảng 3 tháng, cua đạt trọng lượng, ông đặt lưới bắt và bán, thu nhập từ 2–3 triệu đồng/ngày.

“Trung bình mỗi công ruộng cho thu hoạch khoảng 25 triệu đồng/vụ. So với trước đây trồng lúa đơn thuần, rõ ràng mô hình này hiệu quả hơn hẳn”, ông Vũ cho biết.

Về sản xuất lúa, ông Vũ trồng giống lúa ST25 cho một công ty ở Sóc Trăng. Nhờ có liên kết sản xuất với doanh nghiệp, đầu vụ ông được hỗ trợ giống, phân bón; cuối vụ công ty bao tiêu sản phẩm theo giá thị trường. Với quy trình trồng sạch, kỹ thuật đồng bộ, lúa đạt năng suất cao, trung bình từ 8–10 tấn/ha.

Câu chuyện của thầy giáo Nguyễn Thanh Vũ là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình tôm – lúa tại vùng ven biển Kiên Giang cũ (nay là tỉnh An Giang).

Từ 7 công đất ruộng cha mẹ cho, nhờ sự chịu khó, học hỏi và chuyển đổi tư duy sản xuất, ông đã vươn lên làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương. Chính từ đó mà giữa tháng 7/2025, ông Nguyễn Thanh Vũ được Hội Nông dân xã Tây Yên xét đề xuất đạt danh hiệu Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi cấp tỉnh.

Theo HỒNG GẤM/ NNVN