Ở các xã phía Bắc của tỉnh Thái Nguyên (địa phận tỉnh Bắc Kạn trước đây) những ngày áp Tết, phiên chợ cuối năm hay còn gọi là phiên chợ Tết luôn được nhiều người ngóng đợi.

Sự ngóng đợi ấy ngoài mục đích đến chợ để cảm nhận không khí đông vui, chơi chợ, có không ít người còn hy vọng may mắn mua được đôi gà sống thiến béo núc mà gánh về.

Gà sống thiến (nhiều người ví là "gà thái giám" của gia đình bà Hứa Thị Hương, thôn Tân Xuân, xã Cẩm Giàng, tỉnh Thái Nguyên (địa phận tỉnh Bắc Kạn trước đây) con to cũng đến 7kg. Ảnh: Chiến Hoàng
Thế nhưng, thực tế để mua được gà sống thiến ở những phiên chợ Tết không nhiều. Bởi phần lớn, trước đó những tín đồ mê gà sống thiến đã có những chuyến “săn lùng” tận gầm sàn ở những bản làng xa xôi.

Anh Vũ Hoàng Giang, một người gốc Hà Nội công tác nhiều năm ở tỉnh Bắc Kạn cũ (nay là tỉnh Thái Nguyên) chia sẻ, để có được cặp gà sống thiến phải tốn bao công sức. Không đi “săn” sẽ không có hàng, mà nếu có được cũng phải mua với giá rất “chát”, bởi đã qua tay lái buôn.

“Năm nào tôi cũng cố mua vài con để làm quà. Nếu mua ngoài cửa hàng, túi quà đắt có thể lên vài triệu đồng nhưng thực tế lại không được quý bằng đôi gà sống thiến. Mình công tác ở miền núi, mang gà sống thiến về làm quà ai cũng thích. Cơ mà không phải khi nào cũng mua được”, anh Giang cho biết thêm.

Bà Hứa Thị Hương, thôn Tân Xuân, xã Cẩm Giàng cho biết, năm nay nhà bà nuôi được hơn chục còn gà sống thiến.

Phần lớn ngay khi thợ vừa thiến xong, khách đã đặt lấy rồi. Mỗi người một, hai con. Đến gần Tết khách đến lấy tận chuồng. Năm nay 25 âm lịch trong chuồng đã không còn con nào.

“Giá gà sống thiến khá cao, trung bình mỗi kilogam có giá dao động từ 180.000-200.000 đồng. Gà to cũng phải được 5 - 6kg.

Tính ra chỉ cần nuôi 5 con gà đã đủ mua một con lợn thịt loại ngon tầm 60kg rồi. Noi chung nuôi gà sống thiến dễ bán, khách rất chuộng nhưng nuôi cũng khá tốn vì chăn bằng ngô, thóc là chính chứ không chăn cám”, bà Hương chia sẻ.

Ông Luân bảo, hai con gần 10kg. “Cũng phải dặn từ sớm nên mới có đấy, chứ không thì cũng khó mua lắm. Người Tày ở trên này đã quen với việc nuôi hoặc mua gà sống thiến để ăn Tết. Ngày còn ở quê thì nuôi được, nay ra với ở với con không có đất mà nuôi nên phải mua thôi.

“Đôi gà sống thiến này cũng ngót nghét 2 triệu đồng. Mình mua được là tốt rồi, nhiều người giờ vẫn còn đang gọi hỏi khắp nơi mà không có. Gà to, ít người ăn không hết nhưng được cái thịt dày, mỡ thơm, không hết thì cất tủ ăn dần thôi”, ông Luân cười.

Đã 3 ngày nay, anh Hoàng Văn Tiến, phường Đức Xuân chạy ngược, chạy xuôi khắp các bản làng mà chưa gom nổi gà để biếu tết.

Anh Tiến bảo, đã đặt gà từ tháng 3 năm ngoái, ngay khi thợ thiến vừa khâu chỉ. Thế mà không mua được vì gà chết dịch.

“Ông bà thì ở dưới xuôi, mỗi lần về Tết lại mang gà về biếu, cô, dì, chú bác thấy thơm ngon cũng lại nhờ đặt hộ. Khổ nỗi gà này hầu như không nuôi nhốt mà phải thả. Ở miền núi sương lạnh, gà dễ bị dịch nên nhiều khi đặt rồi cũng không có ấy”, anh Tiến bộc bạch.

Ông Hoàng Hữu Dụng, xã Cẩm Giàng cho biết, hôm nay ông mang xuống Bắc Kạn 4 con. Con to cũng nặng gần 6kg, ấy thế mà vừa hạ gà là hết. Nói về việc nuôi gà sống thiến ông Dụng bảo, từ tháng 3 âm lịch là đã thuê thợ về thiến rồi.

“Gà sống thiến có hai loại, loại thiến hoàn toàn và loại thiến sót. Loại nào cũng ngon. Gà thiến sót thì sức khỏe tốt hơn nên dễ phục hồi. Gà thiến hoàn toàn thì phục hồi chậm và thời gian nuôi cũng lâu hơn, khoảng tầm 10 tháng", ông Dụng cho hay.

Cũng theo ông Dụng, gà thiến sót thì chỉ cần đạt trọng lượng khoảng 5 lạng là thiến được, còn gà thiến hoàn toàn phải đợi đến khi gà bắt đầu tập gáy mới thuê thợ về thiến để đảm bảo sức khỏe cho gà…

Theo CHIẾN HOÀNG/ DÂN VIỆT