"Lá chắn" an toàn sinh học và hiện đại hóa quy trình sản xuất

Những năm gần đây, ngành chăn nuôi Khánh Hòa đã vượt khỏi mô hình truyền thống, từng bước hiện đại hóa theo hướng tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật và tuân thru nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn sinh học.

Ông Phan Đình Thịnh, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Khánh Hòa cho biết, hiện toàn tỉnh Khánh Hòa đã hình thành được mạng lưới 368 trang trại chăn nuôi, tập trung chủ yếu vào các đối tượng chủ lực như heo, gia cầm, trâu bò và gia súc nhỏ. Điểm đột phá nằm ở việc các trang trại này không chỉ phát triển về quy mô mà còn dẫn đầu về công nghệ ứng dụng.

Nhiều cơ sở nuôi heo và gia cầm đã vận hành hệ thống tự động hóa hoàn toàn, từ khâu cung cấp thức ăn, làm mát chuồng trại cho đến các quy trình xử lý chất thải khép kín. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu quả kinh tế, đồng thời giảm thiểu tối đa những tác động tiêu cực đến môi trường xung quanh.

Trước áp lực kép từ biến đổi khí hậu khắc nghiệt tại khu vực miền Trung và các loại dịch bệnh diễn biến phức tạp, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh đã xác định an toàn sinh học là "chìa khóa" sống còn để bảo vệ thành quả sản xuất. Toàn tỉnh hiện có 22 cơ sở chăn nuôi được công nhận an toàn dịch bệnh đối với các bệnh nguy hiểm như: cúm gia cầm, dịch tả lợn châu Phi và lở mồm long móng. Đây chính là nền tảng vững chắc để ngành thú y tiếp tục hỗ trợ các trang trại mở rộng vùng an toàn dịch bệnh tại các địa phương trọng điểm như Ninh Hòa và Cam Lâm.

Để bảo vệ đàn vật nuôi và duy trì sự phát triển bền vững, ngành nông nghiệp và môi trường địa phương đang quyết liệt thực hiện nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tạo ra "lá chắn" phòng thủ vững chắc. Trước hết, cơ quan chức năng tích cực vận động người dân chuyển đổi từ phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán sang hình thức tập trung tại các trang trại, hợp tác xã quy mô lớn có ứng dụng công nghệ hiện đại. Song song đó, công tác quản lý con giống được thắt chặt ngay từ đầu vào, yêu cầu vật nuôi phải có nguồn gốc rõ ràng, trạng thái sức khỏe tốt và được tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine theo quy định trước khi đưa vào vùng nuôi.

Các chủ trang trại cũng được hướng dẫn áp dụng nghiêm ngặt kỷ luật vệ sinh phòng dịch thông qua việc khử trùng chuồng trại định kỳ, kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra vào để triệt tiêu các mầm bệnh tiềm ẩn. Đồng thời, ngành thú y đảm bảo tỷ lệ tiêm phòng vaccine cho các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm phải đạt trên 80% tổng đàn, kết hợp nâng cao năng lực giám sát, chẩn đoán để ứng phó kịp thời với các tình huống phát sinh.

Việc số hóa quản lý thông tin được đẩy mạnh thông qua ứng dụng công nghệ để lưu trữ dữ liệu về đàn vật nuôi và lịch trình dịch tễ, giúp công tác truy xuất nguồn gốc sản phẩm trở nên minh bạch và chính xác hơn bao giờ hết.

Thu hút "sếu đầu đàn" và tháo gỡ nút thắt trong chuỗi giá trị

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực về năng suất, nhưng thực tế chăn nuôi tỉnh Khánh Hòa vẫn đối mặt với thách thức lớn khi sản phẩm chủ yếu tiêu thụ ở dạng thô, khiến giá trị gia tăng chưa cao. Để phá vỡ nút thắt này, tỉnh đang tập trung mọi nguồn lực để thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư vào hạ tầng giết mổ tập trung và chế biến sâu. Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng hệ sinh thái chăn nuôi khép kín theo mô hình từ trang trại đến bàn ăn, giúp nâng tầm thương hiệu nông sản địa phương.

Cơ chế chính sách đặc thù đang được khẩn trương hoàn thiện, trọng tâm là dự thảo Nghị quyết hỗ trợ đầu tư cơ sở giết mổ tập trung giai đoạn 2026-2030. Khi nghị quyết này đi vào thực tiễn, các nhà đầu tư có thể nhận được mức hỗ trợ tài chính lên tới 60% tổng mức đầu tư, với số tiền tối đa lên đến 15 tỷ đồng cho các dự án quy mô công nghiệp.

Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ trực tiếp, tỉnh còn cam kết đồng hành thông qua việc đầu tư hạ tầng thiết yếu ngoài hàng rào như hệ thống điện, nước và đường giao thông, thể hiện rõ vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc chia sẻ chi phí ban đầu với doanh nghiệp.

Hiện nay, các chuỗi liên kết với những “sếu đầu đàn” tiêu biểu như Công ty CP Chăn nuôi C.P. Việt Nam và Công ty TNHH CJ Vina Agri đã hình thành và vận hành rất hiệu quả tại địa phương. Trong mô hình liên kết này, doanh nghiệp giữ vai trò hạt nhân dẫn dắt thị trường và tổ chức sản xuất, còn người dân cùng các hợp tác xã đóng vai trò là lực lượng sản xuất trực tiếp. Định hướng sắp tới của tỉnh là hướng mạnh đến các tiêu chuẩn quốc tế như Halal để mở rộng cánh cửa xuất khẩu, nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm chăn nuôi địa phương.

Song song với mục tiêu tăng trưởng, tỉnh cũng quyết liệt tháo gỡ các vướng mắc về đất đai và đẩy nhanh lộ trình di dời các cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu dân cư để bảo vệ môi trường đô thị. Dựa trên các căn cứ pháp lý từ Luật Chăn nuôi và Luật số 146/2025/QH15, Chi cục đang tham mưu ban hành các quy định mới về vùng cấm chăn nuôi cùng chính sách hỗ trợ di dời linh hoạt.

Mục tiêu cốt lõi là tạo điều kiện thuận lợi nhất để các hộ dân ổn định sản xuất tại các khu quy hoạch tập trung thông qua việc điều chỉnh quy hoạch và bố trí quỹ đất phù hợp. Điều này không chỉ giúp người dân tránh tình trạng đứt gãy sinh kế mà còn tạo cơ hội để tái cơ cấu ngành theo hướng hiện đại, an toàn sinh học và phát triển bền vững.

Đối với những hộ chăn nuôi đang có ý định mở rộng quy mô, ông Phan Đình Thịnh đưa ra lời khuyên cần hết sức thận trọng và có chiến lược rõ ràng. Việc phát triển đàn phải gắn liền với nhu cầu thực tế của thị trường và tham gia sâu vào các chuỗi liên kết để đảm bảo đầu ra ổn định, tránh rơi vào vòng xoáy “được mùa mất giá”.

Bên cạnh đó, các chủ gia trại cần chủ động đầu tư vào an toàn sinh học, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP và sử dụng công nghệ như mã QR để minh bạch hóa thông tin truy xuất. Với sự kết hợp đồng bộ giữa các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ và sự chuyển đổi tư duy của người chăn nuôi, Khánh Hòa đang từng bước tiến tới một nền nông nghiệp hiện đại, giá trị cao và bền vững trong thời gian tới.

Theo Kim Sơ/ NNVN