Nông dân chủ động chăm xoài tròn Yên Châu ngay từ “giai đoạn vàng”

Những ngày cuối tháng 4, trên các triền đồi xã Yên Châu (Sơn La), không khí lao động rộn ràng hơn bao giờ hết

Hàng chục hecta xoài tròn, giống xoài bản địa quý đang bước vào giai đoạn phát triển quả non, thời điểm được ví như “bản lề” quyết định năng suất và chất lượng cả vụ.

Từ sáng sớm, bà con đã có mặt tại vườn. Người tỉa cành, người bón phân, người tưới cây, người kiểm tra từng chùm quả nhỏ. Tất cả các khâu đều được thực hiện cẩn trọng, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ, sâu bệnh hoặc thời tiết bất lợi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.

Để bảo đảm vườn cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh, nông dân tập trung tỉa cành tạo tán, đồng thời loại bỏ những quả dị dạng, quả nhỏ. Phân bón cũng được cân đối hợp lý, ưu tiên sử dụng phân hữu cơ nhằm cải tạo đất, nâng cao chất lượng nông sản.

Gia đình anh Quàng Văn Hoàng, xã Yên Châu (Sơn La) một hộ trồng xoài lâu năm tại địa phương, hiện có hơn 200 gốc xoài tròn bản địa.

Thực tế nhiều năm gần đây cho thấy, nhờ tuân thủ quy trình chăm sóc nghiêm ngặt, xoài tròn Yên Châu luôn đạt năng suất cao, mẫu mã đẹp, giữ được hương vị đặc trưng, được thị trường ưa chuộng.

Trồng xoài tròn quy mô hàng hóa, mở rộng thị trường tiêu thụ

Không chỉ dừng ở quy mô hộ gia đình, mô hình sản xuất xoài tròn theo hướng hàng hóa đang phát triển mạnh tại địa phương, tiêu biểu là HTX Nông nghiệp Xuân Tiến, xã Yên Châu, tỉnh Sơn La.

Thành lập từ năm 2017 với 38 thành viên, HTX hiện quản lý 60ha xoài tròn nằm trong vùng chỉ dẫn địa lý và 5ha. Toàn bộ diện tích được canh tác theo hướng hữu cơ, an toàn, bền vững.

Theo ông Quàng Văn Xuân, Giám đốc HTX, các thành viên đều tuân thủ chặt chẽ quy trình sản xuất, từ chăm sóc đến thu hoạch nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều.

“Năm 2025, HTX thu hơn 300 tấn xoài tròn, giá bình quân 25.000 đồng/kg. Làm ra bao nhiêu, khách đặt mua hết bấy nhiêu,” ông Xuân cho biết.

Không chỉ tập trung vào xoài, HTX còn chủ động đa dạng hóa cây trồng. Từ tháng 4/2025, đơn vị phối hợp với Viện Nghiên cứu Rau quả triển khai mô hình táo đại mật ghép.

Sau hơn 8 tháng, cây đã cho thu hoạch, sản phẩm bước đầu vào được hệ thống siêu thị tại Hà Nội, mở ra hướng đi mới cho nông sản địa phương.

Song song với đó, xã Yên Châu tích cực cấp mã số vùng trồng để mở rộng thị trường. Hiện toàn xã có 4 mã số vùng trồng với tổng diện tích 75ha, trong đó xoài chiếm 50ha; diện tích đạt tiêu chuẩn VietGAP đạt hơn 55ha.

Hội Nông dân xã Yên Châu cũng tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho bà con. Ông Quàng Văn Công, Chủ tịch Hội Nông dân xã Yên Châucho biết: “Ngay từ đầu vụ, chúng tôi tổ chức tập huấn, hướng dẫn chăm sóc theo từng giai đoạn, đặc biệt là kỹ thuật bọc quả để hạn chế sâu bệnh, giảm thuốc bảo vệ thực vật, nâng cao mẫu mã”.

Từ những triền đồi nắng gió của xã Yên Châu, có thể thấy rõ một hướng đi bền vững đang hình thành: làm nông không chỉ dựa vào kinh nghiệm, mà dựa trên quy trình, tiêu chuẩn và tư duy thị trường.

Việc chăm sóc kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn quả non không chỉ giúp nông dân giảm rủi ro mà còn là “chìa khóa” giữ vững thương hiệu xoài tròn Yên Châu, thứ đặc sản đã và đang chinh phục người tiêu dùng bằng chính chất lượng thật.

Và khi “chất” được giữ vững, câu chuyện “có đến đâu, bán hết đến đó” không còn là may mắn, mà là kết quả tất yếu của một nền sản xuất nông nghiệp bài bản.

Theo VĂN NGỌC/ DÂN VIỆT