Không chỉ dễ chăm sóc sau khi thuần hóa thành công, khoai mài còn là đặc sản được thị trường ưa chuộng nhờ giá trị dinh dưỡng và là dược liệu.

Con tôm càng xanh nuôi trong ruộng lúa ở Bến Tre cũ, nay là tỉnh Vĩnh Long mới, hễ lột vỏ thành công, giá bán gấp đôi
Thuần hóa khoai mài mọc hoang, nông dân thu tiền tỷ

Con cáy là con gì mà dân huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương cũ, nay là xã Chí Minh, Hải Phòng đang đi bắt bán làm con đặc sản?
Khoai mài, còn gọi là củ mài, là loại cây dây leo có củ nằm sâu dưới đất, thường mọc hoang ở vùng rừng núi hoặc đất cát. Củ khoai mài có lớp vỏ nâu sẫm, ruột trắng, khi chế biến cho vị bùi, dẻo và thơm nhẹ.

Không chỉ là thực phẩm dân dã, khoai mài còn được xem là dược liệu quý trong Đông y. Loại củ này thường được dùng để nấu cháo, hầm xương, nấu chè hoặc phơi khô làm thuốc. Theo kinh nghiệm dân gian, khoai mài có tác dụng bồi bổ cơ thể, hỗ trợ phục hồi sức khỏe và chống suy nhược.

Điểm đặc biệt của khoai mài là thích nghi tốt với vùng đất khô cằn, ít sâu bệnh. Tuy nhiên, để thuần hóa từ cây mọc hoang thành cây trồng cho năng suất cao lại không hề đơn giản.

Anh Thềm Văn Giảo cho biết, năm 2014 tình cờ anh mang khoảng 200 dây khoai mài mọc hoang trong rừng về trồng thử.

Ban đầu, cây phát triển khá tốt nhưng củ nhỏ, còi cọc và bị sùng ăn. Không bỏ cuộc, anh Giảo cải tạo đất bằng cách trộn thêm bùn và phân hữu cơ để tăng độ tơi xốp, dinh dưỡng cho đất. Sau nhiều lần thất bại và hao hụt giống, anh dần nắm được đặc tính sinh trưởng của cây khoai mài.

Hiện, anh Giảo đang trồng khoảng 6 sào khoai mài. Theo anh, mỗi sào có thể trồng 2.000-2.500 gốc khoai mài. Nếu đạt năng suất tốt, mỗi gốc cho 3-5kg củ, tương đương 7-8 tấn/sào. Với giá bán hiện nay, nông dân có thể lãi hơn 100 triệu đồng/sào sau mỗi vụ.

Điều khiến nhiều người thích thú là khoai mài chỉ cần xuống giống một lần mà có thể thu hoạch liên tiếp nhiều năm. Khi đào củ, người trồng chừa lại khoảng 5cm dưới đất để cây tiếp tục mọc cho vụ sau. Sau khi đốt dọn dây khô và tưới nước, khoai sẽ tái sinh mạnh mẽ.

Xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh mới (địa phận tỉnh Long An cũ) đang vận hành mô hình quan trọng này liên quan đến CCHC
Theo ông Trần Văn Mảng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM, khoai mài là đặc sản được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng nhưng sản lượng hiện chưa đủ cung ứng thị trường.

Ngoài giá trị kinh tế, khoai mài còn hấp dẫn nhờ chế biến được nhiều món ngon như cháo củ mài, canh củ mài hầm xương hay các món ăn bồi bổ sức khỏe. Chính vì vậy, loại củ từng mọc hoang trong rừng nay đang mở ra hướng làm ăn mới cho nhiều nông dân vùng đất cát.

Hiện nay, ở Bà Rịa - Vũng Tàu, khoai mài đang được xem là một trong những cây trồng đặc sản mang lại thu nhập khá cao cho nông dân, đặc biệt tập trung ở khu vực xã Phước Hội, huyện Đất Đỏ trước đây, nay là xã Phước Hải. Đây được xem là vùng trồng khoai mài lớn nhất của tỉnh.

Điều đặc biệt là khoai mài rất hợp với vùng đất cát ven biển của Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Cây ít sâu bệnh, chịu hạn tốt, chi phí chăm sóc không quá cao nhưng giá bán ổn định.

Ở chợ toàn cầu, loại quả ngon nào của Việt Nam có tốc độ tăng trưởng về sản lượng tốt nhất, nước nào mua vào nhiều nhất?
Theo nhiều hộ dân, sau khoảng 8-9 tháng trồng khoai mài là có thể thu hoạch củ. Có những củ dài cả mét, nặng vài ký.

Hiện nhiều hộ ở Phước Hội đã mở rộng diện tích lên hàng sào, thậm chí vài hecta. Một số nông dân cho biết lợi nhuận có thể đạt tới 70-80% nhờ giá khoai mài luôn ở mức tốt.

Theo TRẦN ĐÁNG/ DÂN VIỆT