Bài toán "được mùa, mất giá" tại vùng trồng khóm 7.300ha ở Tiền Giang, nay là tỉnh Đồng Tháp

Xã Tân Phước 1, tỉnh Đồng Tháp (hình thành từ việc sáp nhập Thị trấn Mỹ Phước, xã Thạnh Mỹ và xã Tân Hòa Đông, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang trước đây) từ lâu đã nổi tiếng là thủ phủ khóm của tỉnh Đồng Tháp.

Với diện tích canh tác khổng lồ lên đến trên 7.300 ha, cây khóm không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là nguồn sống chính của hàng ngàn hộ dân nơi đây.

Tuy nhiên, thực tế những năm qua cho thấy, diện tích lớn không đồng nghĩa với thu nhập bền vững.

Nông dân Tân Phước 1 đã nhiều phen lao đao khi giá cả thị trường biến động thất thường.

Điệp khúc "được mùa, mất giá" và sự phụ thuộc quá lớn vào thương lái khiến đầu ra của trái khóm luôn trong tình trạng bấp bênh.

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng về an toàn thực phẩm, những phương thức canh tác cũ đã bộc lộ nhiều hạn chế, khiến trái khóm địa phương khó lòng vươn xa đến các thị trường cao cấp hay hệ thống siêu thị hiện đại.

Trồng khóm theo quy trình VietGAP tại ấp Mỹ Thuận

Nhận diện rõ những thách thức đó, Hội Nông dân xã Tân Phước 1 đã chủ động phối hợp với ngành nông nghiệp triển khai mô hình trồng khóm theo tiêu chuẩn VietGAP tại ấp Mỹ Thuận. Đây được xem là hướng đi tất yếu để nâng tầm giá trị nông sản địa phương.

Sau hơn một năm kiên trì tuyên truyền và vận động, mô hình bước đầu đã thu hút 5 hộ dân tiên phong tham gia với tổng diện tích trên 10 ha. Dù con số này còn khiêm tốn so với tổng diện tích toàn xã, nhưng hiệu quả mà nó mang lại đã tạo nên luồng sinh khí mới cho vùng chuyên canh.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Phó Ban Công tác nông dân, phụ trách tuyên truyền của Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp cho biết: "Để bà con bắt nhịp với quy trình mới, Hội Nông dân đã tổ chức nhiều buổi tập huấn, cầm tay chỉ việc, hướng dẫn kỹ thuật từ khâu chọn giống, cải tạo đất đến việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật".

Bỏ chạy theo năng suất khóm, tăng đầu tư vào chất lượng trái khóm

Điểm khác biệt lớn nhất khi tham gia mô hình VietGAP chính là sự thay đổi trong tư duy sản xuất. Bà con nông dân tại ấp Mỹ Thuận giờ đây đã tuân thủ nghiêm ngặt quy trình:

22.400 tỷ là số tiền thu ngân sách năm đầu tiên của tỉnh Vĩnh Long sau sáp nhập thành công Trà Vinh, Bến Tre
Cách ly thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo không còn dư lượng hóa chất khi sản phẩm đến tay người dùng. Ưu tiên phân bón hữu cơ, giúp cải tạo độ phì nhiêu của đất, tránh tình trạng đất bị bạc màu do lạm dụng phân hóa học.

Ông Cổ Kim Hoàng, nông dân tham gia mô hình chia sẻ: “Ban đầu việc tuân thủ các quy định khắt khe của VietGAP có phần bỡ ngỡ và tốn công hơn, nhưng đổi lại, cây khóm phát triển bền bỉ hơn, ít sâu bệnh và đặc biệt là tâm lý người trồng cũng an tâm hơn vì không phải tiếp xúc trực tiếp với hóa chất độc hại lại bán được giá cáo hơn 20% so với trước đây”.

Trồng khóm tiêu chuẩn VietGAP, lợi nhuận tăng 20%

"Quả ngọt từ mô hình VietGAP không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ môi trường. Vấn đề cốt lõi là giá trị kinh tế đã được nâng lên rõ rệt.

Nhờ tạo ra sản phẩm sạch, đạt chuẩn an toàn, trái khóm của mô hình đã nhận được sự quan tâm từ các doanh nghiệp thu mua và các hệ thống siêu thị lớn", bà Hạnh chia sẻ.

Theo thống kê, sản phẩm khóm VietGAP tại Tân Phước 1 có giá bán cao hơn giá thị trường khoảng 20%.

Sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp tiêu thụ đã giúp bà con giải tỏa nỗi lo về đầu ra. Việc có hợp đồng bao tiêu với mức giá ổn định giúp người nông dân mạnh dạn đầu tư, nâng cao lợi nhuận và cải thiện đời sống.

"Thành công bước đầu tại ấp Mỹ Thuận cho thấy sự đúng đắn của việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, mô hình này chính là chìa khóa để nâng cao giá trị nông sản địa phương", bà Hạnh nhận định.

Trong thời gian tới, Hội Nông dân xã Tân Phước 1 dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng diện tích, vận động thêm nhiều hộ dân tham gia, tiến tới xây dựng vùng nguyên liệu VietGAP quy mô lớn.

Đồng thời, tăng cường kết nối, tìm kiếm thêm các đối tác chiến lược, các doanh nghiệp chế biến sâu để đa dạng hóa sản phẩm từ khóm.

Xây dựng thương hiệu, đưa trái khóm Tân Phước 1 trở thành thương hiệu nông sản sạch tiêu biểu của tỉnh Đồng Tháp.

Theo VĂN NGUYỄN/ DÂN VIỆT