Giá giảm gần một nửa, chỉ còn 5.000 - 6.000đ/kg

Những ngày này, không khí thu hoạch khoai lang diễn ra khẩn trương trên khắp các cánh đồng trải dài ở các xã Phú Thiện, Chư A Thai và vùng lân cận của tỉnh Gia Lai. Dưới cái nắng gay gắt lên đến 39 độ C, người dân vẫn tất bật thu gom từng củ khoai để kịp vận chuyển đưa đi tiêu thụ. Tuy nhiên, trái với sự nhộn nhịp thường thấy, không khí thu hoạch năm nay lại trầm lắng hơn khi nỗi lo về giá cả đè nặng lên vai người trồng.

Theo ghi nhận, giá khoai lang đang giảm sâu so với thời điểm cách đây khoảng một tháng. Nếu trước đó khoai lang được thu mua với mức trên 10.000 đồng/kg thì hiện chỉ còn dao động từ 5.000 đến 6.000 đồng/kg. Với mức giá này, nhiều hộ dân cho biết gần như không có lãi, thậm chí thua lỗ, nhất là những hộ phải thuê đất sản xuất.

Thực tế này khiến vụ thu hoạch của nhiều hộ dân không còn trọn vẹn. Trên nhiều cánh đồng, không khó để bắt gặp tâm trạng lo lắng, trĩu buồn của nông dân. Tại cánh đồng thôn Kim Môn (xã Chư A Thai), không khí thu hoạch khoai lang diễn ra khẩn trương. Hàng chục lao động miệt mài nhặt khoai cho vào túi nilon, trong khi những chiếc máy cày túc trực sẵn sàng vận chuyển ra điểm tập kết, chất lên xe tải chờ sẵn cách đó không xa.

Đứng giữa ruộng khoai của gia đình, anh Phạm Văn Viện trầm tư khi giá khoai liên tục giảm sâu. Anh Viện cho biết từ tháng 10 năm ngoái, gia đình đã đầu tư trồng hơn 16ha khoai lang với kỳ vọng một mùa vụ thắng lợi. Thời điểm cách đây hơn một tháng, khi giá khoai lên đến 16.000 đồng/kg, cùng với việc chăm sóc bài bản, năng suất đạt khoảng 30 tấn/ha, gia đình càng thêm hi vọng. Thế nhưng bước vào thu hoạch, giá khoai lao dốc xuống còn 8.000 đồng/kg, thời điểm này chỉ còn 5.000 đồng/kg.

“Trung bình 1ha gia đình đầu tư khoàng hơn 100 triệu đồng. Vài ngày trước, giá khoai 8.000 đồng/kg gia đình còn có lời chút ít. Giờ giá còn 5.000 đồng, xem như không có lời, thậm chí lỗ vốn”, anh Viện chia sẻ.

Cũng theo anh Viện, nguyên nhân giá khoai lang giảm sâu được người dân chỉ ra do chi phí vận chuyển tăng khi giá xăng dầu leo thang, cùng với việc diện tích trồng tăng nhanh khiến nguồn cung vượt cầu, kéo giá xuống thấp.

Xuôi về cánh đồng khoai lang ở thôn Thắng Lợi 1, xã Phú Thiện, không khí thu hoạch vẫn diễn ra tất bật nhưng bao trùm là nỗi lo hiện rõ trên gương mặt nông dân. Nhiều hộ dân vừa thu hoạch, vừa thấp thỏm theo dõi giá cả thị trường với hi vọng có thể cải thiện phần nào thu nhập.

Hỏi về vụ khoai năm nay, bà Phạm Thị Lĩnh (thôn Thắng Lợi 1) không giấu được sự chán nản: “Với mức giá hiện tại, việc có lãi gần như không thể, thậm chí những hộ thuê đất còn đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng”.

Bà Lĩnh cho biết, gia đình bà có 3ha khoai lang đã đến thời điểm thu hoạch nhưng vẫn cố gắng cầm cự thêm ít ngày, chờ giá nhích lên. Bởi với mức giá chỉ khoảng 5.000 - 5.500 đồng/kg như hiện nay, bài toán hiệu quả kinh tế gần như không có.

“Hiện gia đình vẫn phải cầm cự, chờ giá lên thêm chút ít. Chứ bán lúc này thì coi như lỗ vốn. Giá xăng dầu tăng, chi phí đầu vào cái gì cũng đội lên, trong khi giá khoai lại giảm sâu, người dân thực sự rất khó khăn”, bà Lĩnh buồn bã.

Bài học liên kết để phát triển bền vững

Có nhiều năm kinh nghiệm thu mua khoai lang trên địa bàn, chị Mã Thị Thơm (xã Chư A Thai) cho biết, thị trường khoai lang đang rơi vào tình trạng bất ổn khi giá liên tục giảm sâu từng ngày. Hiện chị đang thu mua cho người dân với mức 6.000 đồng/kg, cao hơn so với mặt bằng chung nhưng vẫn rất khó tìm đầu ra.

Theo chị Thơm, với mức giá này, chỉ những ruộng khoai được chăm sóc tốt, đạt năng suất khoảng 30 tấn/ha người trồng mới có lãi chút ít. Nguyên nhân là do giá xăng dầu tăng cao, kéo theo chi phí vận chuyển đội lên đáng kể. Cùng với đó, thời điểm nắng nóng khiến sức tiêu thụ khoai lang tại các thị trường trọng điểm phía Bắc giảm mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến đầu ra.

“Hiện chúng tôi vẫn đang cố gắng thu mua cho người dân, chứ với tình hình như hiện tại, bản thân các thương lái cũng không có lời”, chị Thơm nói và cho biết mỗi ngày chị thu mua được khoảng 25 tấn khoai lang - con số quá khiêm tốn so với nhu cầu bán ra của người dân.

Ông Đỗ Văn Năm, Giám đốc HTX Nông sản an toàn Phú Thiện (xã Chư A Thai) cho biết, toàn khu vực Phú Thiện và vùng lân cận hiện có gần 2.000ha khoai lang. Giá khoai giảm mạnh thời điểm này chủ yếu do bước vào chính vụ thu hoạch, sản lượng tăng cao trong khi thị trường tiêu thụ không kịp.

Theo ông Năm, cây khoai lang tại địa phương thường được trồng vào khoảng tháng 10 (âm lịch) và đến nay đồng loạt cho thu hoạch. Bên cạnh nguyên nhân cung vượt cầu, thị trường tiêu thụ chính ở phía Bắc cũng chững lại do thời tiết nắng nóng. Ngoài ra, việc sản xuất còn thiếu liên kết, người dân trồng tự phát, mạnh ai nấy làm khiến diện tích tăng nhanh, khó kiểm soát.

Ông Năm cho rằng, để cây khoai lang phát triển ổn định, cần chuyển đổi một phần diện tích sang các cây trồng có giá trị tương đương. Tuy nhiên, việc này gặp khó do nhiều hộ dân đã quen với canh tác khoai lang nên còn ngại thay đổi. “Vấn đề là người dân có thực sự quyết tâm chuyển đổi cây trồng hay không, chứ nếu tình trạng này cây khoai lang sẽ khó phát triển ổn định”, ông Năm ái ngại.

Ông Mai Ngọc Quý, Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Thiện cho biết, hiện toàn xã có khoảng 800ha khoai lang. Thời gian gần đây, giá khoai lang liên tục sụt giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người dân. Nguyên nhân chủ yếu là do giá xăng dầu tăng cao, kéo theo chi phí vận chuyển tăng mạnh. Bên cạnh đó, cũng xuất hiện tình trạng một số thương lái lợi dụng biến động giá xăng dầu để bắt tay ép giá người dân.

Để ngành hàng khoai lang phát triển ổn định và bền vững hơn, theo ông Quý, cần đẩy mạnh liên kết sản xuất và tiêu thụ ngay từ đầu vụ. Cụ thể, doanh nghiệp có thể đặt cọc trước, khi thấy hiệu quả kinh tế rõ ràng, chính quyền sẽ vận động người dân tham gia sản xuất theo định hướng. Đồng thời, người dân cũng cần tỉnh táo, tránh tình trạng phá vỡ hợp đồng khi thấy giá khoai tăng cao.

“Về phía địa phương, thời gian tới sẽ tăng cường hướng dẫn người dân lựa chọn giống khoai lang chất lượng cao, phù hợp với điều kiện canh tác nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Qua đó, khi giá thị trường có biến động, người trồng vẫn có thể bù đắp chi phí, hạn chế rủi ro thua lỗ”, ông Quý chia sẻ.

Theo Tuấn Anh/ NNVN