Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng đối mặt với biến đổi khí hậu và dịch bệnh phức tạp, việc lựa chọn giống lúa phù hợp trở thành yếu tố then chốt.

Tại TP. Huế, Công ty cổ phần Giống cây trồng Trung ương Quảng Nam (Vinaseed Quảng Nam, đơn vị trực thuộc Công ty cổ phần Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam - Vinaseed) đã tiên phong triển khai khảo nghiệm và liên kết sản xuất nhiều giống lúa chất lượng, trong đó có giống lúa VNR20. Những kết quả đã chứng tỏ hiệu quả vượt trội, mở ra hướng đi bền vững cho người nông dân.

Sức hút VNR20

Mới đây, tại buổi thăm đồng ở tổ dân phố Quy Lai (phường Dương Nỗ, TP. Huế) do Vinaseed Quảng Nam tổ chức, bà con nông dân hết lời khen ngợi giống lúa VNR20 về khả năng sinh trưởng, năng suất cao, đặc biệt là chống chịu sâu bệnh tốt và không đổ ngã trong điều kiện thời tiết thất thường của vụ đông xuân 2025 - 2026.

Dù lần đầu đưa giống VNR20 vào canh tác với diện tích khoảng 4ha, ông Đặng Có (tổ dân phố Quy Lai) không giấu được sự phấn khởi. Tay cầm bông lúa chắc khỏe, ông Có chia sẻ rằng trong suốt quá trình chăm sóc thì sâu bệnh hầu như không xuất hiện, cây lúa trổ nhanh, cứng cây nên không bị ngã đổ. Nhờ vậy, ông giảm đáng kể số lần phun thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm chi phí sản xuất. Với tình hình sinh trưởng hiện tại, ông ước tính năng suất có thể đạt khoảng 5 tạ/sào, một kết quả rất khả quan đối với vụ đầu tiên gieo trồng giống này.

“Làm ruộng mấy chục năm rồi, hiếm có giống nào khiến tôi ưng ý ngay từ vụ đầu như VNR20. Vinaseed Quảng Nam sẽ thu mua lúa tươi của gia đình tôi, rồi quy đổi ra thành lúa khô, lấy giá gốc là giá lúa Khang dân 18 cộng thêm 1.000 đồng. Tôi thấy rất tiện lợi, đỡ nhiều công sức. Nhìn chung, năng suất sẽ cao hơn so với các giống trước đây nên gia đình rất yên tâm và sẽ tiếp tục gieo trồng VNR20 trong những vụ tới”, ông Có bộc bạch.

Nhiều nông dân đến tham quan cánh đồng đều tỏ ra bất ngờ trước sự sinh trưởng mạnh mẽ, đồng đều của giống lúa VNR20. Ông Hồ Mộc (HTX Điền Lộc, phường Phong Phú, TP. Huế) đánh giá rất cao VNR20 bởi giống không chỉ sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh mà còn cho bông to, hạt chắc, hứa hẹn mang lại năng suất và hiệu quả kinh tế cao. Ông cũng kỳ vọng giống lúa này sẽ sớm được nhân rộng ở địa bàn nơi mình canh tác để nhiều nông dân có cơ hội tiếp cận và nâng cao thu nhập.

Theo ông Nguyễn Văn Trai, Phó Chủ tịch UBND phường Dương Nỗ, qua thực tế triển khai mô hình liên kết sản xuất giống lúa VNR20 của Vinaseed trong vụ đông xuân 2025 - 2026, bước đầu nhận thấy VNR20 có nhiều tiềm năng, phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương.

“Cây lúa sinh trưởng rất khỏe, thân cứng nên không bị đổ ngã ngay cả khi gặp mưa lớn, đồng thời có khả năng kháng nhiều loại sâu bệnh. Từ những kết quả tích cực này, phường mong muốn Vinaseed tiếp tục phối hợp với các HTX trên địa bàn để mở rộng diện tích sản xuất giống VNR20, đồng thời tăng cường chuyển giao, hướng dẫn kỹ thuật nhằm khai thác tối đa tiềm năng, nâng cao hiệu quả sản xuất cho người dân”, ông Trai nói.

Duy trì, nhân rộng

VNR20 là giống lúa chủ lực của Vinaseed Quảng Nam, hằng năm tiêu thụ trên thị trường khoảng 1.500 tấn. Riêng tại TP. Huế, giống lúa này đã khẳng định chỗ đứng trong vụ đông xuân, diện tích gieo trồng vụ đông xuân 2025 - 2026 đạt 600ha (trong đó sản xuất đại trà 450ha và liên kết sản xuất giống 150ha).

Là người đã gắn bó với giống lúa VNR20 nhiều năm, ông Bùi Bỉnh (HTX nông nghiệp số 2 Sịa, xã Quảng Điền) cho hay, ban đầu bà con chỉ gieo thử nghiệm giống trên vài sào ruộng. Tuy nhiên, sau khi nhận thấy nhiều ưu điểm vượt trội, HTX đã mạnh dạn mở rộng diện tích sản xuất ra nhiều khu vực.

“VNR20 cho năng suất cao, cây cứng, không bao giờ đổ ngã, mang lại hiệu quả kinh tế ổn định. Chính vì vậy, ngày càng nhiều nông dân trong HTX phấn khởi đón nhận. Cứ đến vụ đông xuân, hầu hết bà con đều chủ động đăng ký sử dụng giống lúa này để sản xuất”, ông Bỉnh khẳng định.

Lãnh đạo Vinaseed Quảng Nam thông tin, qua đánh giá, thu thập số liệu cho thấy giống lúa VNR20 là giống lúa cảm ôn, sinh trưởng tốt cả trong vụ đông xuân mát mẻ lẫn vụ hè thu khắc nghiệt. Tại TP. Huế, thời gian sinh trưởng sinh trưởng vụ đông xuân từ 115 - 125 ngày, vụ hè thu khoảng 95 - 100 ngày, chiều cao cây 85 - 95cm, bộ lá gọn, bông to, hạt lúa sáng, tỷ lệ lép thấp, gạo trắng trong không bạc bung, cơm mềm, vị đậm, lúa dù để lâu 5 - 6 tháng thì chất lượng gạo vẫn rất ngon. Năng suất bình quân 8 - 9 tấn/ha, thâm canh đạt đến trên 10 tấn/ha. Đặc biệt, đây là giống lúa chống đổ ngã tốt nhất trong bộ giống của Vinaseed.

“Qua nhiều mùa vụ đông xuân, bà con nông dân xứ Huế rất phấn khởi khi đưa giống lúa VNR20 vào sản xuất. Thực tế triển khai, chúng tôi ghi nhận VNR20 không chỉ phù hợp với điều kiện canh tác tại khu vực miền Trung mà còn đáp ứng tốt yêu cầu sản xuất hàng hóa. Trong thời gian tới, Vinaseed sẽ tiếp tục đồng hành cùng bà con địa phương mở rộng diện tích, phấn đấu tăng trưởng mỗi năm 15 -20%, đồng thời hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhằm phát huy tối đa tiềm năng của giống lúa này”, ông Nguyễn Văn Chính, Giám đốc Vinaseed Quảng Nam nói.

Ông Lê Văn Anh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế cho rằng, trong thời gian qua, việc đưa giống lúa VNR20 vào sản xuất không chỉ góp phần đa dạng hóa cơ cấu giống của thành phố mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích. Những kết quả đã cho thấy giống này có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương, đồng thời đáp ứng yêu cầu về năng suất và chất lượng.

“Ngành nông nghiệp thành phố sẽ tiếp tục phối hợp với Vinaseed và các địa phương, HTX để theo dõi, đánh giá, hoàn thiện quy trình kỹ thuật, từ đó nhân rộng mô hình lúa VNR20, góp phần phát triển sản xuất lúa theo hướng bền vững và nâng cao thu nhập cho người nông dân”, ông Anh nhấn mạnh.

Thực tế tại TP. Huế cho thấy, việc lựa chọn giống lúa phù hợp, kết hợp với quy trình canh tác tiên tiến đã và đang từng bước thay đổi tư duy sản xuất của nông dân. VNR20 hứa hẹn sẽ là “chìa khóa” mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho vùng đất Cố đô.

Ngoài VNR20, Vinaseed Quảng Nam còn triển khai khảo nghiệm và liên kết sản xuất nhiều giống lúa chất lượng ở TP. Huế, như VNR98, ĐB6, J01, được bà con nông dân đón nhận tích cực, thêm lựa chọn phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập.

Theo Văn Dinh/ NNVN