Giá cám tăng 1.300 đồng/kg, người nuôi "đắng lòng" bắt cá... nhịn ăn

Theo ghi nhận của PV từ các hộ nuôi cá tầm tại xã Ngũ Chỉ Sơn (thị xã Sa Pa), giá thức ăn chăn nuôi đã có đợt điều chỉnh tăng đáng kể từ đầu năm. Anh Trần Đức Sỹ, một chủ trang trại cá tầm tại thôn Can Hồ Mông thở dài nói: Với 27 ao nuôi cá, trung bình mỗi tháng trang trại của tôi tiêu thụ khoảng 10 tấn thức ăn. Gần đây, giá cám tăng lên do cước vận chuyển tăng cao nên chi phí nuôi cá đã đội lên đáng kể so với trước.

Nghịch lý là giá cá thương phẩm không tăng theo giá thức ăn chăn nuôi. Anh Sỹ cho biết, so với đầu năm 2026, giá cá tại trại đã giảm từ 20.000 đến 30.000 đồng/kg. Hiện tại, giá cá tầm bán ra chỉ dao động quanh mức 102.000 - 105.000 đồng/kg. Thậm chí, cá nuôi ở các lồng hồ còn rẻ hơn, chỉ từ 95.000 đến 100.000 đồng/kg do khó vận chuyển hơn.

"Giá cá giống mua vào đã 15.000 đồng/con, nuôi được 1kg cá phải tốn gần 3kg cám và phải nuôi ít nhất 18 tháng mới đủ trọng lượng xuất bán, ấy là tôi chưa tính tiền nhân công, điện nước, cá chết... Vì vậy giá cá bán ra 102.000 đồng/kg thì lỗ chắc", anh Sỹ than thở.

Những năm trước, mỗi khi đến lứa thu hoạch, chưa cần kéo lưới lên đã có thương lái đến mua với giá 190.000-200.000 đồng/kg, thậm chí có thời điểm lễ, Tết còn “cung không đủ cầu”. Nhưng bây giờ mọi thứ hoàn toàn đảo ngược. "Chưa kể, người nuôi cá ở Lào Cai còn liên tục bị cạnh tranh bởi cá tầm giá rẻ từ Trung Quốc nên khó chồng thêm khó", anh Sỹ chia sẻ thêm với Dân Việt.

Tương tự, anh Trần Chung Hưng, nông dân Việt Nam xuất sắc 2023, Phó Chủ tịch Hội cá nước lạnh Lào Cai và là "lão làng" trong nghề nuôi cá tầm, cá hồi ở Sa Pa cho biết, với hơn 100 bể nuôi cá thương phẩm và cá giống tại các tỉnh Lào Cai, Lai Châu, Tuyên Quang, mỗi tháng anh phải mua khoảng 30 tấn thức ăn các loại.

"Giá xăng dầu tăng cao đã trực tiếp đẩy giá thành sản xuất lên. Cụ thể, 2 tháng vừa qua, giá cám cá đã tăng tổng cộng 1.300 đồng/kg. Tính ra riêng tiền chênh lệch giá thức ăn đã khiến tôi phải chi thêm khoảng 39 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi ấy, mùa này nuôi cá tầm thường gặp nhiều khó khăn, nguồn nước khan hiếm, nguy cơ dịch bệnh tăng cao do vào thời điểm giao mùa. Trước kia mỗi ngày công nhân cho cá ăn 4-5 bữa thì nay phải cắt giảm, chỉ cho ăn 2 bữa thôi", anh Hưng chia sẻ.

Để duy trì sản xuất, người nuôi đang phải "cắt lỗ", lấy lợi nhuận từ các khâu khác để bù đắp chi phí chăn nuôi. "Giờ đâm lao phải theo lao, muốn bỏ cũng không được, cá nuôi đầy trong ao thế kia bỏ đi đâu? Bình quân cứ 2 tháng tôi xuất bán 1 lứa cá sản lượng khoảng 30 tấn, thu về 2 - 3 tỷ đồng, nhưng số tiền đó cũng chỉ đủ để nuôi cá trong 2 tháng tiếp theo. Tình cảnh này, nông dân hoàn toàn trắng tay về công sức và lợi nhuận", anh Trần Chung Hưng nói.

Nhìn những bể cá gầy đi vì không dám cho ăn mạnh, anh Trần Đức Sỹ nói: Chúng tôi vẫn bắt buộc phải nuôi để bán ra thu hồi gốc. Thu được đồng nào hay đồng ấy. Nếu dừng lại lúc này, người nông dân sẽ mất trắng toàn bộ công sức và vốn liếng đã đổ vào bể cá.

Được biết, để xây dựng trang trại cá tầm quy mô như hiện nay, anh Sỹ đã đầu tư hơn chục tỷ đồng, trong đó vay nợ ngân hàng 5 tỷ đồng. Để nuôi được 1 vạn con cá tầm thì chi phí hết khoảng 2 tỷ đồng. Trang trại cá nhà anh lúc nào cũng duy trì khoảng 5 vạn con, tức số vốn bỏ ra khoảng 10 tỷ đồng.

"Nếu tình trạng khó khăn này kéo dài, áp lực đến sang năm có lẽ nghề nuôi cá này sẽ "vãn" hết, không còn mấy người trụ lại được", anh Sỹ bày tỏ.

Trong khi đó, các cơ sở sản xuất cá giống lớn như của anh Trần Chung Hưng (Sa Pa, tỉnh Lào Cai) thì không dám cho cá bố mẹ đẻ mạnh như trước vì người dân không mặn mà vào giống mới.

"Cá tầm đặc sản mà giá bán hiện nay còn rẻ hơn cả cá trắm nên nhiều hộ không muốn đầu tư nhiều. Vì vậy tôi cũng không dám cho cá bố mẹ ngủ đông để lấy trứng ấp nở. Sợ làm ra giống nhiều không bán được, mà để lại nuôi hết thì cũng không gồng gánh nổi", anh Hưng chia sẻ với Dân Việt.

"Thỉnh thoảng, tôi vẫn phải cho mấy con cá bố mẹ đẻ để cho công nhân có việc làm thôi. Chứ còn hiện tại nhà tôi có hơn 300 con cá có trứng có thể ấp nở được và hơn 10 vạn cá giống", anh Hưng nói thêm.

Để tự cứu mình, anh Hưng đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp mới cho đầu ra sản phẩm cá tầm, cá hồi thương phẩm. Theo đó, anh tiếp cận trực tiếp thị trường Hà Nội, đưa cá còn sống hoặc cá đã sơ chế, làm sạch, đóng gói hút chân không về các cửa hàng thực phẩm sạch, siêu thị.

"Mới đây tôi đã chuyển về Hà Nội 3 chuyến xe hàng, ban đầu tín hiệu thị trường rất tốt. Người mua phản hồi chất lượng cá tươi ngon do cá thu hoạch xong đưa đi tiêu thụ ngay chứ không phải qua nhiều bước hải quan như cá tầm nhập từ Trung Quốc. Trước kia nông dân chỉ biết nuôi, đầu ra phó mặc cho thương lái nên bị cá tầm Trung Quốc lấn át. Bây giờ thì không có cách nào khác, người nuôi phải nỗ lực tái cấu trúc kênh phân phối, đầu tư công nghệ cao để nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành...", anh Hưng đưa ra khuyến cáo.

Mới đây, một số doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi lớn như Công ty TNHH DH Vina Agri, Công ty CP Greenfeed Việt Nam, Công ty TNHH De Heus, Công ty HAID Hải Dương… đã thông báo sẽ tăng giá bán thức ăn gia súc, gia cầm từ đầu tháng 5/2026. Mức tăng phổ biến từ 200 đồng – 300 đồng/kg. Đây là lần tăng giá bán thức ăn chăn nuôi thứ 4 trong năm nay.

Theo MINH HUỆ/ DÂN VIỆT