Giá sầu riêng lao dốc, doanh nghiệp ngại thu mua vì không xuất được hàng

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, từ ngày 25/4 đến nay, hoạt động tiêu thụ sầu riêng gặp nhiều khó khăn, kéo theo giá sầu riêng giảm mạnh.

Nguyên nhân chính là vướng mắc trong kiểm nghiệm các chỉ tiêu Cadimi và Vàng O, điều kiện bắt buộc để xuất khẩu sang Trung Quốc.

Toàn tỉnh Đồng Tháp hiện có 32.100ha sầu riêng, trong đó 22.171ha đang cho trái, sản lượng hơn 511.607 tấn.

Riêng cao điểm từ tháng 5 đến tháng 6/2026, sản lượng dự kiến đạt 111.221 tấn, với tháng 5 chiếm 74.387 tấn và tháng 6 khoảng 36.834 tấn.

Lượng hàng ra thị trường lớn trong thời gian ngắn nhưng đầu ra bị nghẽn khiến giá sầu riêng chịu áp lực giảm.

Đang vào vụ mà giá sầu riêng giảm, thời tiết bất thường khiến nông dân Đồng Nai, Tây Ninh nhấp nhổm như bị muỗi chích
Thực tế tại các điểm thu mua cho thấy, giống Ri6 hiện chỉ còn khoảng 35.000–45.000 đồng/kg, giảm tới 46% so với mức đỉnh sau Tết.

Có thời điểm, giá mua xô tại vựa rơi xuống 25.000-30.000 đồng/kg. Các giống cao cấp như DONA giữ mức 80.000-100.000 đồng/kg, Musaking 65.000-85.000 đồng/kg, Black Thorn 88.000-118.000 đồng/kg nhưng giao dịch chậm, không còn cảnh tranh mua như trước.

Nguyên nhân sâu xa là nhiều trung tâm kiểm nghiệm được phía Trung Quốc phê duyệt không tiếp nhận mẫu từ khu vực miền Tây.

Một số doanh nghiệp cho biết, dù kiểm tra tại vườn cho kết quả Cadimi chỉ khoảng 0,018 mg/kg, thấp hơn ngưỡng 0,05 mg/kg, nhưng vẫn không thể gửi mẫu kiểm nghiệm chính thức.

Tại cuộc họp bàn giải pháp tiêu thụ sầu riêng tỉnh Đồng Tháp hôm qua, ngày 4/5, ông Võ Tấn Lợi - Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp cho biết, có tình trạng một số phòng kiểm nghiệm chỉ nhận mẫu từ miền Đông và Tây Nguyên, kèm theo điều kiện chặt chẽ về mã vùng trồng và cơ sở đóng gói.

“Điều này khiến doanh nghiệp miền Tây bị động, không hoàn tất được hồ sơ xuất khẩu, buộc phải giảm thu mua, kéo theo giá sầu riêng giảm sâu”, ông Lợi nói.

Không chỉ vậy, một số phòng kiểm nghiệm còn tạm ngưng nhận mẫu mà không thông báo trước, khiến doanh nghiệp và HTX trở tay không kịp, ảnh hưởng dây chuyền đến thu mua và đóng gói.

Ngoài nút thắt kiểm nghiệm, giá sầu riêng còn chịu sức ép lớn từ nguồn cung tăng mạnh.

Thời điểm này, khu vực ĐBSCL và Đông Nam Bộ đồng loạt vào vụ, trong đó giống Ri6 chiếm tỷ trọng lớn, khiến lượng hàng dồn ra thị trường trong thời gian ngắn.

Cùng lúc, Thái Lan bước vào mùa thu hoạch Monthong. Đây là dòng sầu riêng được thị trường Trung Quốc ưa chuộng, tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp với hàng Việt Nam. Khi nguồn cung từ nhiều phía cùng tăng, giá sầu riêng khó giữ ở mức cao.

Một yếu tố khác là chất lượng chưa đồng đều. Ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp ghi nhận một số vườn xuất hiện hiện tượng sượng, cháy múi, ảnh hưởng đến khả năng thu mua.

Đáng chú ý, tỷ lệ mẫu phát hiện Cadimi vượt ngưỡng tại khu vực ĐBSCL ở mức khoảng 30%, buộc doanh nghiệp phải siết chặt khâu sàng lọc nguyên liệu.

Ông Lê Hà Luân - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cho biết, việc kiểm soát chất lượng là bắt buộc, nhưng năng lực kiểm nghiệm hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu, nhất là khi bước vào cao điểm thu hoạch.

“Nếu không kịp thời tháo gỡ, tình trạng ách tắc sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tiêu thụ và kéo giá sầu riêng đi xuống”, ông Luân nói.

Trước thực trạng này, Sở đã kiến nghị UBND tỉnh đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với phía Trung Quốc để mở rộng danh sách các phòng kiểm nghiệm được công nhận, đồng thời tăng cường năng lực kiểm nghiệm trong nước để giảm quá tải.

Về lâu dài, ngành chức năng khuyến cáo doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát vùng nguyên liệu theo mã số, phân loại rủi ro để có kế hoạch thu mua phù hợp.

Nông dân cần tuân thủ quy trình canh tác an toàn, hạn chế sử dụng vật tư không rõ nguồn gốc, duy trì pH đất ở mức 6,0–6,5 và tăng cường phân hữu cơ, vi sinh để kiểm soát tồn dư kim loại nặng.